حافظ · غزل شماره ۴۲
حالِ دل با تو گفتنم، هوس است
حالِ دل با تو گفتنم، هوس استخبرِ دل شِنُفتَنَم، هوس است
طَمَعِ خام بین که قِصهٔ فاشاز رقیبان نَهُفتَنَم، هوس است
شبِ قدری چنین عزیزِ شریفبا تو تا روز خُفتنم، هوس است
وه که دُردانهای چنین نازکدر شبِ تار سُفتنم، هوس است
ای صبا امشبَم مَدَد فرمایکه سحرگه شکفتنم، هوس است
از برای شَرَف به نوُکِ مژهخاکِ راهِ تو رفتنم، هوس است
همچو حافظ به رَغمِ مُدَعیانشعرِ رندانه گفتنم، هوس است
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
آرزویی در دل داری که گفتنش سخت است. بیانش کن؛ این غزل میگوید آرزوی دل را نباید پنهان کرد.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی کوتاه و موزون با ردیف «هوس است». حافظ آرزوهای عاشقانهاش را یکییکی برمیشمرد: گفتن حال دل با یار، شنیدن خبر دل، نهان کردن قصهای که فاش شده، و همنشینی تا صبح در شبی به عزیزی شب قدر. در پایان میگوید آرزو دارد برخلاف مدعیان، شعر رندانه بگوید.
شرح بیتها
بیت ۲طَمَعِ خام بین که قِصهٔ فاش / از رقیبان نَهُفتَنَم، هوس است
این آرزوی خام را ببین که میخواهم قصهای را که فاش شده، از رقیبان پنهان کنم.
بیت ۳شبِ قدری چنین عزیزِ شریف / با تو تا روز خُفتنم، هوس است
آرزو دارم در شبی به عزیزی و شرافت شب قدر، تا صبح با تو باشم.
بیت ۶از برای شَرَف به نوُکِ مژه / خاکِ راهِ تو رفتنم، هوس است
برای شرف یافتن، آرزو دارم با نوک مژه خاک راه تو را جارو کنم.
معنی واژهها
- هوس
- آرزو، خواهش
- شنفتن
- شنیدن
- طمع خام
- آرزوی ناپخته و نشدنی
- دردانه
- مروارید یکتا
- سفتن
- سوراخ کردن مروارید
- رغم
- برخلاف میل