پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۲۹ دیوان حافظ

ساقی بیا که شد قدحِ لاله پر ز می

تعبیر فال

پیام کلی: هشدار

شکوه و قدرت گذراست؛ حافظ می‌گوید از کبر و ناز بگذر، که روزگار چین قبای قیصر و گوشه کلاه کیانیان را دیده است. فال تو هشدار می‌دهد که مغرور نشوی و بر مهر چرخ اعتماد نکنی. هشیار و بیدار باش و از فرصت امروز بهره ببر؛ خواب نیستی در پی است. در روزهای خوش هم مانند حاتم بخشنده باش.

شاه‌بیت فال شما

بگذر ز کبر و ناز که دیده‌ست روزگارچینِ قبای قیصر و طرْفِ کلاهِ کی

متن کامل غزل

ساقی بیا که شد قدحِ لاله پر ز میطامات تا به چند و خرافات تا به کی؟

بگذر ز کبر و ناز که دیده‌ست روزگارچینِ قبای قیصر و طرْفِ کلاهِ کی

هشیار شو که مرغِ چمن مست گشت، هانبیدار شو که خوابِ عدم در پی است، هی

خوش‌نازکانه می‌چمی ای شاخ نوبهار!کآشفتگی مبادت از آشوبِ بادِ دی

بر مِهرِ چرخ و شیوهٔ او اعتماد نیستای وای بر کسی که شد ایمن ز مکرِ وی

فردا شرابِ کوثر و حور از برای ماستو امروز نیز ساقیِ مه‌روی و جام می

بادِ صبا ز عهدِ صبی یاد می‌دهدجان‌دارویی که غم ببرد درده ای صبی!

حشمت مبین و سلطنتِ گل، که بسپردفراشِ باد هر ورقش را به زیر پی

درده به یاد حاتمِ طی جام یک منیتا نامهٔ سیاه بخیلان کنیم طی

زآن می که داد حُسن و لطافت به ارغوانبیرون فکند لطف مزاج از رخش به خوی

مسند به باغ بر که به خدمت چو بندگاناستاده است سرو و کمر بسته است نی

حافظ حدیثِ سحرفریبِ خوشت رسیدتا حدِ مصر و چین و به اطرافِ روم و ری

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۳۰ است:

به صوتِ بلبل و قمری اگر ننوشی مِیعلاج کِی کُنمت؟ آخَرالدَواءِ الْکَیْ

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی بهاری در ناپایداری شکوه و غنیمت شمردن حال. ساقی بیا که قدح لاله پر از می شد؛ ادعا و خرافات تا کی؟ بیت دوم پندی حکیمانه است: از کبر و ناز بگذر، که روزگار چین قبای قیصر و گوشه کلاه کیانیان را دیده است. بیت سوم هشداری است: هشیار شو، که خواب نیستی در پی است. بیت پنجم: بر مهر چرخ اعتمادی نیست. بیت هشتم تصویری زیباست: شکوه گل را مبین، که فراش باد هر برگش را زیر پا می‌سپارد. بیت نهم از بخشش حاتم طایی یاد می‌کند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.