پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۳ دیوان حافظ

صَحنِ بُستان ذوق‌بخش و صحبتِ یاران خوش است

تعبیر فال

پیام کلی: پند

ای صاحب فال، شاید گمان می‌کنی با داشتن بیشتر، خوشحال‌تر می‌شوی. حافظ در این غزل بهاری می‌گوید گل زود آهنگ رفتن می‌کند و در این دیر کهن، کار سبک‌باران خوش است. فال تو پند می‌دهد که دل از دلبستگی‌های سنگین سبک کنی و گمان نکنی احوال صاحبان قدرت و ثروت خوش است. سبک‌بار که باشی، راه نیتت هموارتر می‌شود.

شاه‌بیت فال شما

حافظا! تَرکِ جهان گفتن طریقِ خوشدلیستتا نپنداری که احوالِ جهان‌داران خوش است

متن کامل غزل

صَحنِ بُستان ذوق‌بخش و صحبتِ یاران خوش استوقتِ گل خوش باد کز وی وقتِ می‌خواران خوش است

از صبا هر دم مشامِ جانِ ما خوش می‌شودآری آری طیبِ اَنفاسِ هواداران خوش است

ناگشوده گُل نِقاب، آهنگِ رحلت ساز کردناله‌ کن بلبل که گلبانگِ دل‌اَفکاران خوش است

مرغِ خوشخوان را بشارت باد کاندر راهِ عشقدوست را با نالهٔ شب‌های بیداران خوش است

نیست در بازارِ عالَم خوشدلی ور زان که هستشیوهٔ رندی و خوش‌باشیِ عیاران خوش است

از زبانِ سوسنِ آزاده‌ام آمد به گوشکاندر این دِیرِ کهن، کارِ سبکباران خوش است

حافظا! تَرکِ جهان گفتن طریقِ خوشدلیستتا نپنداری که احوالِ جهان‌داران خوش است

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۴ است:

کُنون که بر کفِ گُل، جامِ بادهٔ صاف استبه صد هزار زبان، بلبلش در اوصاف است

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی بهاری با ردیف «خوش است». صحن باغ و صحبت یاران خوش است، اما گل زود آهنگ رفتن کرده و بلبل باید بنالد. حافظ می‌گوید در بازار جهان خوش‌دلی نیست و اگر هست، در شیوه رندی و سبک‌باری است. بیت پایانی درس اصلی غزل است: ترک دلبستگی به جهان راه خوش‌دلی است؛ گمان مبر احوال جهان‌داران خوش است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.