پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۳۱ دیوان حافظ

لبش می‌بوسم و در می‌کشم می

تعبیر فال

پیام کلی: پند

زمانی سکوت کن و گوش بده؛ حافظ به خودش می‌گوید: زبانت را زمانی درکش و حدیث بی‌زبانان را از نی بشنو. فال تو پند می‌دهد که حکمت را گاهی از بی‌زبان‌ها و از سکوت باید آموخت. بیت چهارم هم مشهور است: جام بده و از جم یاد مکن، که چه کسی می‌داند جم کی بود و کی کی؟ نگران گذشته‌های دور نباش؛ اکنون را دریاب.

شاه‌بیت فال شما

زبانت درکِش ای حافظ زمانیحدیث بی‌زبانان بشنو از نی

متن کامل غزل

لبش می‌بوسم و در می‌کشم میبه آب زندگانی برده‌ام پی

نه رازش می‌توانم گفت با کسنه کس را می‌توانم دید با وی

لبش می‌بوسد و خون می‌خورد جامرخش می‌بیند و گل می‌کند خوی

بده جام می و از جم مکن یادکه می‌داند که جم کی بود و کی کی؟

بزن در پرده چنگ ای ماه مطرب!رگش بخراش تا بخروشم از وی

گل از خلوت به باغ آورد مسندبساط زهد همچون غنچه کن طی

چو چشمش مست را مخمور مگذاربه یاد لعلش ای ساقی بده می

نجوید جان از آن قالب جداییکه باشد خونِ جامش در رگ و پی

زبانت درکِش ای حافظ زمانیحدیث بی‌زبانان بشنو از نی

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۳۲ است:

مخمور جام عشقم، ساقی بده شرابیپُر کن قدح که بی مِی، مجلس ندارد آبی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی کوتاه در سرخوشی و ناپایداری شکوه. لبش را می‌بوسم و می را سر می‌کشم؛ به آب زندگانی پی برده‌ام. بیت دوم تلخ است: نه رازش را می‌توانم با کسی بگویم، نه کسی را می‌توانم با او ببینم. بیت چهارم از مشهورترین ابیات دیوان است با بازی لفظی زیبا: جام می بده و از جم یاد مکن؛ چه کسی می‌داند جم کی بود و کی (پادشاه کیانی) کی بود؟ بیت پایانی به مثنوی مولانا اشاره دارد: زبانت را درکش و حدیث بی‌زبانان را از نی بشنو.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.