پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۳۲ دیوان حافظ

مخمور جام عشقم، ساقی بده شرابی

تعبیر فال

پیام کلی: هشدار

ای صاحب فال، مراقب باش دل به سراب نبندی؛ حافظ در بیت پایانی می‌گوید: چرا دل در خیال خوبان می‌نهی؟ کی تشنه با درخشش سرابی سیراب می‌شود؟ امیدهای خیالی تشنگی را برطرف نمی‌کنند. فال تو هشدار می‌دهد که دنبال چیزی باشی که واقعی است. اگر در انتظار و خیالی، از خودت بپرس نشانه واقعی کدام است.

شاه‌بیت فال شما

حافظ چه می‌نهی دل، تو در خیال خوبانکی تشنه سیر گردد، از لمعهٔ سرابی؟

متن کامل غزل

مخمور جام عشقم، ساقی بده شرابیپُر کن قدح که بی مِی، مجلس ندارد آبی

وصف رخ چو ماهش، در پرده راست نآیدمطرب بزن نوایی، ساقی بده شرابی

شد حلقه، قامت من، تا بعد از این رقیبتزین در دگر نراند، ما را به هیچ بابی

در انتظار رویت، ما و امیدواریدر عشوهٔ وصالت، ما و خیال و خوابی

مخمور آن دو چشمم، آیا کجاست جامی؟بیمار آن دو لعلم، آخر کم از جوابی

حافظ چه می‌نهی دل، تو در خیال خوبانکی تشنه سیر گردد، از لمعهٔ سرابی؟

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۳۳ است:

ای که بر ماه از خط مشکین نقاب انداختیلطف کردی سایه‌ای بر آفتاب انداختی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی کوتاه در خماری عشق و هشدار از سراب. خمار جام عشقم، ساقی شرابی بده؛ قدح را پر کن که مجلس بی‌می رونقی ندارد. بیت سوم تصویری لطیف است: قامتم مانند حلقه (در) شد تا از این پس رقیبت مرا به هیچ بهانه‌ای از این در نراند. بیت چهارم تصویر انتظار است: در انتظار رویت، ما و امیدواری؛ در ناز وصالت، ما و خیال و خواب. بیت پایانی پندی ژرف است: حافظ، چرا دل در خیال زیبارویان می‌نهی؟ تشنه کی از درخشش سرابی سیراب می‌شود؟

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.