پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۳۳ دیوان حافظ

ای که بر ماه از خط مشکین نقاب انداختی

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

گنجی ارزشمند در دل تو نهاده شده، حتی اگر احساس ویرانی کنی؛ حافظ می‌گوید گنج عشقت را در دل ویران ما نهادی و سایه دولت بر این کنج خراب انداختی. فال تو نوید می‌دهد که همین دل خسته جای گنج است. این عشق و امید را قدر بدان. پیروزی هم در راه است؛ حافظ از کسی می‌گوید که گوی خوبی را از همه ربود و دشمن را انداخت.

شاه‌بیت فال شما

گنج عشق خود نهادی در دل ویران ماسایهٔ دولت بر این کنج خراب انداختی

متن کامل غزل

ای که بر ماه از خط مشکین نقاب انداختیلطف کردی سایه‌ای بر آفتاب انداختی

تا چه خواهد کرد با ما آب و رنگ عارضتحالیا نیرنگ نقشی خوش بر آب انداختی

گویِ خوبی بردی از خوبانِ خَلَّخ شاد باشجام کیخسرو طلب، کافراسیاب انداختی

هرکسی با شمع رخسارت به وجهی عشق باختزان میان پروانه را در اضطراب انداختی

گنج عشق خود نهادی در دل ویران ماسایهٔ دولت بر این کنج خراب انداختی

زینهار از آب آن عارض که شیران را از آنتشنه‌لب کردی و گردان را در آب انداختی

خواب بیداران ببستی وآن گه از نقش خیالتهمتی بر شب‌روان خیل خواب انداختی

پرده از رخ برفکندی یک نظر در جلوه‌گاهوز حیا حور و پری را در حجاب انداختی

باده نوش از جام عالم بین که بر اورنگ جمشاهد مقصود را از رخ نقاب انداختی

از فریب نرگس مخمور و لعل مِی‌پرستحافظ خلوت‌نشین را در شراب انداختی

وز برای صید دل در گردنم زنجیر زلفچون کمند خسرو مالک رقاب انداختی

داور داراشکوه‌ ای آن که تاج آفتاباز سر تعظیم بر خاک جناب انداختی

نصرة الدّین شاه یحیی آن که خصم ملک رااز دم شمشیر چون آتش در آب انداختی

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۳۴ است:

ای دل مباش یک دم خالی ز عشق و مستیوآنگه برو که رستی از نیستی و هستی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی بلند در ستایش زیبایی یار که به ستایش نصرت‌الدین شاه یحیی می‌انجامد. ای که با خط مشکین بر ماه نقاب انداختی، لطف کردی و سایه‌ای بر آفتاب افکندی. بیت سوم تمثیلی از شاهنامه است: گوی زیبایی را از زیبارویان خلخ ربودی؛ شاد باش و جام کیخسرو بطلب، که افراسیاب را انداختی. بیت پنجم تصویری زیباست: گنج عشقت را در دل ویران ما نهادی و سایه دولت را بر این کنج خراب افکندی.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.