پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۳۵ دیوان حافظ

با مدّعی مگویید، اسرارِ عشق و مستی

تعبیر فال

پیام کلی: پند

از مشهورترین بیت‌های دیوان پیام فال توست: «عاشق شو ارنه روزی کار جهان سرآید، ناخوانده نقش مقصود از کارگاه هستی». بدون عشق و شور، معنای زندگی را نخوانده از دنیا می‌روی. به آنچه دوست داری دل بسپار. پند دیگر این غزل را هم به کار ببند: رازهای دلت را با مدعیانی که ادعای فهم دارند اما نمی‌فهمند در میان نگذار.

شاه‌بیت فال شما

عاشق شو اَر نَهْ روزی، کارِ جهان سرآیدناخوانده نقشِ مقصود، از کارگاهِ هستی

متن کامل غزل

با مدّعی مگویید، اسرارِ عشق و مستیتا بی‌خبر بمیرد، در دردِ خودپرستی

عاشق شو اَر نَهْ روزی، کارِ جهان سرآیدناخوانده نقشِ مقصود، از کارگاهِ هستی

دوش آن صنم چه خوش گفت، در مجلسِ مُغانَم«با کافران چه کارت؟ گر بت نمی‌پرستی»

سلطانِ من خدا را، زُلفَت شکست ما راتا کِی کُنَد سیاهی، چندین درازدستی؟

در گوشهٔ سلامت، مستور چون توان بودتا نرگسِ تو با ما، گوید رموزِ مستی

آن روز دیده بودم، این فتنه‌ها که برخاستکز سرکشی، زمانی، با ما نمی‌نشستی

عشقت، به دستِ طوفان، خواهد سپرد حافظچون برق، از این کشاکش، پنداشتی که جستی

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۳۶ است:

آن غالیه‌خط گر سوی ما نامه نوشتیگردون ورق هستی ما درننوشتی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین غزل‌های حافظ در رازداری و ضرورت عشق. اسرار عشق و مستی را با مدعی مگویید، تا بی‌خبر در درد خودپرستی بمیرد. بیت دوم از پرکاربردترین ابیات دیوان است: عاشق شو، وگرنه روزی کار جهان به پایان می‌رسد و نقش مقصود را از کارگاه هستی ناخوانده می‌گذاری. بیت سوم گفت‌وگویی ژرف است: دیشب آن صنم در مجلس مغان چه خوش گفت: اگر بت نمی‌پرستی، با کافران چه کار داری؟ بیت پایانی: عشقت حافظ را به دست طوفان می‌سپارد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.