پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۳۷ دیوان حافظ

ای قصهٔ بهشت ز کویت حکایتی

تعبیر فال

پیام کلی: هشدار

سرمایه‌های زیادی داری؛ حافظ به دلش می‌گوید: دانش و عمرت بیهوده بر باد رفت؛ صد سرمایه داشتی و کفایتی نکردی. فال تو هشدار می‌دهد که توانایی‌ها و فرصت‌هایت را هدر ندهی. از عمر و دانشت درست بهره ببر. مراد حافظ در بیت آخر روشن است: کرشمه‌ای از یار و عنایتی از بزرگان؛ تو هم بدان که چه می‌خواهی و برایش بکوش.

شاه‌بیت فال شما

ای دل به هرزه دانش و عمرت به باد رفتصد مایه داشتی و نکردی کفایتی

متن کامل غزل

ای قصهٔ بهشت ز کویت حکایتیشرح جمال حور ز رویت روایتی

انفاس عیسی از لب لعلت لطیفه‌ایآب خضر ز نوش لبانت کنایتی

هر پاره از دل من و از غصه قصه‌ایهر سطری از خصال تو و از رحمت آیتی

کی عطرسای مجلس روحانیان شدی؟گل را اگر نه بوی تو کردی رعایتی

در آرزوی خاک در یار سوختیمیاد آور ای صبا که نکردی حمایتی

ای دل به هرزه دانش و عمرت به باد رفتصد مایه داشتی و نکردی کفایتی

بوی دل کباب من آفاق را گرفتاین آتش درون بکند هم سرایتی

در آتش ار خیال رخش دست می‌دهدساقی بیا که نیست ز دوزخ شکایتی

دانی مراد حافظ از این درد و غصه چیست؟از تو کرشمه‌ای و ز خسرو عنایتی

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۳۸ است:

سَبَتْ سَلْمیٰ بِصُدْغَیها فُؤاديو رُوحي کُلَّ یَومٍ لي یُنادي

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در ستایش یار با ردیف‌های «ی» (حکایتی، روایتی). ای که قصه بهشت حکایتی از کوی توست و شرح جمال حور روایتی از روی تو. بیت دوم تصویری زیباست: نفس عیسی لطیفه‌ای از لب لعل توست و آب خضر کنایه‌ای از لب نوشین تو. بیت ششم خودانتقادی است: ای دل، دانش و عمرت بیهوده بر باد رفت؛ صد سرمایه داشتی و کفایتی نکردی. بیت پایانی مراد حافظ را بیان می‌کند: از تو کرشمه‌ای و از خسرو عنایتی.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.