پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۳۹ دیوان حافظ

دیدم به خواب دوش که ماهی برآمدی

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

این غزل از محبوب‌ترین فال‌های دیوان است و با خوابی خوش آغاز می‌شود: دیدم به خواب دوش که ماهی برآمد و شب هجران به سر آمد. تعبیرش هم در بیت دوم آمده است: «یار سفرکرده می‌رسد». فال تو نوید بازگشت و دیدار را می‌دهد. و پند بیت پنجم را هم به یاد داشته باش: آنچه ارزشمند است با زور و زر به دست نمی‌آید؛ وگرنه آب خضر نصیب اسکندر می‌شد.

شاه‌بیت فال شما

تعبیر رفت «یار سفرکرده می‌رسد»ای کاج هر چه زودتر از در درآمدی

متن کامل غزل

دیدم به خواب دوش که ماهی برآمدیکز عکس روی او شب هجران سر آمدی

تعبیر رفت «یار سفرکرده می‌رسد»ای کاج هر چه زودتر از در درآمدی

ذکرش به خیر ساقی فرخنده‌فال منکز در مدام با قدح و ساغر آمدی

خوش بودی ار به خواب بدیدی دیار خویشتا یاد صحبتش سوی ما رهبر آمدی

فیض ازل به زور و زر ار آمدی به دستآب خضر نصیبه اسکندر آمدی

آن عهد یاد باد که از بام و در مراهر دم پیام یار و خط دلبر آمدی

کی یافتی رقیب تو چندین مجال ظلم؟مظلومی ار شبی به در داور آمدی

خامان ره نرفته چه دانند ذوق عشقدریادلی بجوی دلیری سرآمدی

آن کو تو را به سنگ‌دلی کرد رهنمونای کاشکی که پاش به سنگی برآمدی

گر دیگری به شیوهٔ حافظ زدی رقممقبول طبع شاه هنرپرور آمدی

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۴۰ است:

سحر با باد می‌گفتم حدیث آرزومندیخطاب آمد که «واثق شو، به الطاف خداوندی»

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از غزل‌های محبوب در فال که با تعبیر خوابی خوش آغاز می‌شود. دیشب در خواب دیدم که ماهی برآمد و از پرتو رویش شب هجران به سر آمد. بیت دوم تعبیر خواب است: تعبیرش این شد که یار سفرکرده می‌رسد؛ کاش هر چه زودتر از در درآید. بیت پنجم از مشهورترین ابیات دیوان است: اگر فیض ازل با زور و زر به دست می‌آمد، آب خضر نصیب اسکندر می‌شد. بیت هشتم نیز مشهور است: خامان راه نرفته ذوق عشق را چه می‌دانند؟

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.