پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۴۰ دیوان حافظ

سحر با باد می‌گفتم حدیث آرزومندی

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، از امیدبخش‌ترین غزل‌های دیوان پاسخ نیت توست: سحر با باد حدیث آرزومندی می‌گفتم؛ ندا آمد: «واثق شو به الطاف خداوندی». به لطف خدا مطمئن باش. کلید رسیدن در بیت دوم است: دعای صبح و آه شب کلید گنج مقصود است؛ با این راه و روش برو تا به دلدار بپیوندی. این راه را ادامه بده؛ سود واقعی با خرسندی است.

شاه‌بیت فال شما

دعای صبح و آهِ شب، کلید گنج مقصود استبدین راه و روش می‌رو، که با دلدار پیوندی

متن کامل غزل

سحر با باد می‌گفتم حدیث آرزومندیخطاب آمد که «واثق شو، به الطاف خداوندی»

دعای صبح و آهِ شب، کلید گنج مقصود استبدین راه و روش می‌رو، که با دلدار پیوندی

قلم را آن زبان نَبوَد، که سرِّ عشق گوید بازورای حدّ تقریر است، شرح آرزومندی

الا ای یوسف مصری که کردت سلطنت مغرور!پدر را باز پرس آخر، کجا شد مِهرِ فرزندی؟

جهانِ پیرِ رعنا را، ترحّم در جِبِلَّت نیستز مِهر او چه می‌پرسی؟ در او همّت چه می‌بندی؟

همایی چون تو عالی‌قدر، حرص استخوان تا کی؟دریغ آن سایهٔ همّت، که بر نااهل افکندی

در این بازار اگر سودی‌ست، با درویش خرسند استخدایا منعَمم گردان به درویشی و خرسندی

به شعر حافظِ شیراز می‌رقصند و می‌نازندسیه‌چشمان کشمیری و تُرکان سمرقندی

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۴۱ است:

چه بودی ار دل آن ماه مهربان بودی؟که حال ما نه چنین بودی ار چنان بودی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین غزل‌های حافظ در امید و توکل. سحر با باد حدیث آرزومندی می‌گفتم؛ ندا آمد که به لطف خداوندی مطمئن باش. بیت دوم از پرکاربردترین ابیات دیوان است: دعای صبح و آه شب کلید گنج مقصود است؛ با این راه و روش برو تا به دلدار بپیوندی. بیت چهارم تمثیل یوسف است: ای یوسف مصری که سلطنت مغرورت کرد، از پدر بپرس، مهر فرزندی کجا رفت؟ بیت پایانی از مشهورترین ادعاهای شاعرانه است: سیه‌چشمان کشمیری و ترکان سمرقندی به شعر حافظ شیراز می‌رقصند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.