پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۴۳ دیوان حافظ

چو سرو اگر بخرامی دمی به گلزاری

تعبیر فال

پیام کلی: پند

لاف و ادعا کاری از پیش نمی‌برد؛ حافظ به دلش می‌گوید همیشه لاف زلف دلبندان مزن؛ وقتی تیره‌رای شوی، کی کارت گشوده می‌شود؟ فال تو پند می‌دهد که با اندیشه روشن و عمل درست پیش بروی. هشدار دیگری هم هست: ای چشم مست یار، مانند بخت من به خواب مرو، که آه بیداری در پی توست. هشیار بمان و فرصت را از دست نده.

شاه‌بیت فال شما

دلا! همیشه مزن لاف زلف دلبندانچو تیره‌رأی شوی کی گشایدت کاری؟

متن کامل غزل

چو سرو اگر بخرامی دمی به گلزاریخورد ز غیرت روی تو هر گلی خاری

ز کفر زلف تو، هر حلقه‌ای و آشوبیز سحر چشم تو، هر گوشه‌ای و بیماری

مرو چو بخت من ای چشم مست یار به خوابکه در پی است ز هر سویت آه بیداری

نثار خاک رهت نقد جان من هر چندکه نیست نقد روان را بر تو مقداری

دلا! همیشه مزن لاف زلف دلبندانچو تیره‌رأی شوی کی گشایدت کاری؟

سرم برفت و زمانی به سر نرفت این کاردلم گرفت و نبودت غم گرفتاری

چو نقطه گفتمش «اندر میان دایره آی»به خنده گفت که «ای حافظ! این چه پرگاری»

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۴۴ است:

شهری‌ست پُر ظریفان وز هر طرف نگارییاران! صلای عشق است گر می‌کنید کاری

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در ستایش خرامیدن یار و پندی به دل. اگر مانند سرو دمی در گلزاری بخرامی، از غیرت روی تو هر گلی خاری می‌خورد. بیت سوم هشداری لطیف است: ای چشم مست یار، مانند بخت من به خواب مرو، که از هر سو آه بیداری در پی توست. بیت پنجم پندی به دل است: ای دل، همیشه لاف زلف دلبندان مزن؛ وقتی تیره‌رای شوی کی کارت گشوده می‌شود؟ بیت پایانی گفت‌وگویی شوخ است: گفتمش مانند نقطه در میان دایره بیا؛ به خنده گفت: حافظ، این چه پرگاری است؟

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.