حافظ · غزل شماره ۴۴۴
شهریست پُر ظریفان وز هر طرف نگاری
شهریست پُر ظریفان وز هر طرف نگارییاران! صلای عشق است گر میکنید کاری
چشم فلک نبیند زین طُرفهتر جوانیدر دست کس نیفتد زین خوبتر نگاری
هرگز که دیده باشد جسمی ز جان مُرَکَّب؟بر دامنش مبادا زین خاکیان غباری
چون من شکستهای را از پیش خود چه رانی؟کم غایت توقع بوسیست یا کناری
مِی بیغش است دریاب، وقتی خوش است بشتابسال دگر که دارد امّید نوبهاری؟
در بوستان حریفان مانند لاله و گلهر یک گرفته جامی بر یادِ رویِ یاری
چون این گره گشایم وین راز چون نمایمدردی و سخت دردی، کاری و صعب کاری
هر تار موی حافظ در دست زلفِ شوخیمشکل توان نشستن در این چنین دیاری
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
وقت خوش است؛ بشتاب و فرصت را دریاب. معلوم نیست بهار دیگری در کار باشد؛ امروز را غنیمت بدان.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی شاد در ستایش شهری پر از زیبارویان و دعوت به عشق. شهری است پر از ظریفان و از هر سو نگاری؛ یاران، اگر کاری میکنید، صلای عشق است. بیت سوم تصویری شگفت دارد: چه کسی تا کنون جسمی ساخته از جان دیده است؟ مبادا بر دامنش از این خاکیان غباری بنشیند. بیت پنجم پندی مشهور است: می بیغش است، دریاب؛ وقت خوش است، بشتاب؛ چه کسی امید نوبهار سال دیگر را دارد؟ بیت هفتم: دردی و سخت دردی، کاری و دشوار کاری.
شرح بیتها
بیت ۱شهریست پُر ظریفان وز هر طرف نگاری / یاران! صلای عشق است گر میکنید کاری
شهری است پر از ظریفان و از هر سو نگاری؛ یاران، اگر کاری میکنید، صلای عشق است.
بیت ۲چشم فلک نبیند زین طُرفهتر جوانی / در دست کس نیفتد زین خوبتر نگاری
چشم فلک جوانی شگفتتر از این نمیبیند و نگاری زیباتر از این به دست کسی نمیافتد.
بیت ۳هرگز که دیده باشد جسمی ز جان مُرَکَّب؟ / بر دامنش مبادا زین خاکیان غباری
چه کسی دیده است جسمی ساخته از جان؟ مبادا از این خاکیان غباری بر دامنش بنشیند.
بیت ۵مِی بیغش است دریاب، وقتی خوش است بشتاب / سال دگر که دارد امّید نوبهاری؟
می بیغش است، دریاب؛ وقت خوش است، بشتاب؛ چه کسی امید نوبهار سال دیگر را دارد؟
بیت ۷چون این گره گشایم وین راز چون نمایم / دردی و سخت دردی، کاری و صعب کاری
این گره را چگونه بگشایم و این راز را چگونه بنمایم؟ دردی و سخت دردی، کاری و دشوار کاری.
معنی واژهها
- ظریفان
- زیبارویان خوشطبع
- نگار
- معشوق
- صلا
- دعوت همگانی
- طرفه
- شگفت
- مرکب
- ساختهشده
- غایت توقع
- نهایت انتظار
- صعب
- دشوار