پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۴۵ دیوان حافظ

تو را که هر چه مراد است در جهان داری

تعبیر فال

پیام کلی: امید

اگر یار مهربانی داری، تحمل حسادت و جفای دیگران آسان است؛ حافظ می‌گوید جفای رقیبان و جور حسود را تحمل کن، که اگر یار مهربان داری سهل است. فال تو امید می‌دهد. بیت بعد هم ژرف است: اگر یک دم به وصل دوست دست یابی، هر مرادی که در جهان هست داری. یک لحظه همراهی واقعی از همه دارایی‌های دنیا ارزشمندتر است.

شاه‌بیت فال شما

بکِش جفای رقیبان مدام و جور حسودکه سهل باشد اگر یارِ مهربان داری

متن کامل غزل

تو را که هر چه مراد است در جهان داریچه غم ز حال ضعیفان ناتوان داری؟

بخواه جان و دل از بنده و روان بستانکه حکم بر سر آزادگان روان داری

میان نداری و دارم عجب که هر ساعتمیان مجمع خوبان کنی میان‌داری

بیاضِ رویِ تو را، نیست نقشِ دَرخور از آنکسوادی از خط مشکین بر ارغوان داری

بنوش می که سبک‌روحی و لطیف مدامعلی الخصوص در آن دم که سر گران داری

مکن عتاب از این بیش و جور بر دل مامکن هر آن چه توانی که جای آن داری

به اختیارت اگر صد هزار تیر جفاستبه قصد جانِ منِ خسته در کمان داری

بکِش جفای رقیبان مدام و جور حسودکه سهل باشد اگر یارِ مهربان داری

به وصل دوست گرت دست می‌دهد یک دمبرو که هر چه مراد است در جهان داری

چو گل به دامن از این باغ می‌بری حافظچه غم ز ناله و فریاد باغبان داری؟

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۴۶ است:

صبا تو نکهت آن زلف مشک بو داریبه یادگار بمانی که بوی او داری

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی با ردیف «داری» در گله از بی‌اعتنایی یار. تو که هر مرادی در جهان داری، چه غمی از حال ضعیفان ناتوان داری؟ بیت سوم بازی لفظی زیبایی دارد: کمر (میان) نداری و در شگفتم که هر ساعت در میان جمع زیبارویان میانداری می‌کنی. بیت هشتم از ابیات مشهور است: جفای رقیبان و جور حسود را همیشه تحمل کن، که اگر یار مهربان داری آسان است. بیت نهم نیز مشهور است: اگر یک دم وصل دوست دست دهد، برو که هر مرادی در جهان داری.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.