حافظ · غزل شماره ۴۴۶
صبا تو نکهت آن زلف مشک بو داری
صبا تو نکهت آن زلف مشک بو داریبه یادگار بمانی که بوی او داری
دلم که گوهر اسرار حسن و عشق در اوستتوان به دست تو دادن گرش نکو داری
در آن شمایل مطبوع هیچ نتوان گفتجز این قدر که رقیبان تندخو داری
نوای بلبلت ای گل کجا پسند افتدکه گوش و هوش به مرغان هرزه گو داری
به جرعه تو سرم مست گشت نوشت بادخود از کدام خم است این که در سبو داری
به سرکشی خود ای سرو جویبار منازکه گر بدو رسی از شرم سر فروداری
دم از ممالک خوبی چو آفتاب زدنتو را رسد که غلامان ماه رو داری
قبای حسن فروشی تو را برازد و بسکه همچو گل همه آیین رنگ و بو داری
ز کنج صومعه حافظ مجوی گوهر عشققدم برون نه اگر میل جست و جو داری
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمدهاید
اگر در جستوجوی چیزی ارزشمندی، از گوشهات بیرون بیا و قدم بردار. به حرفهای بیارزش گوش نده.
تعبیر کامل فال با شاهبیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی خطاب به صبا و گل. ای صبا، تو بوی آن زلف مشکبو را داری؛ به یادگار بمانی که بوی او را داری. بیت دوم خواهشی است: دلم را که گوهر اسرار حسن و عشق در آن است، میتوان به دست تو داد اگر نیک نگهش داری. بیت چهارم گلهای لطیف است: ای گل، نوای بلبلت کجا پسند افتد که گوش و هوش به مرغان یاوهگو داری؟ بیت پایانی پندی مشهور است: حافظ، گوهر عشق را از کنج صومعه مجوی؛ اگر میل جستوجو داری، قدم بیرون بنه.
شرح بیتها
بیت ۱صبا تو نکهت آن زلف مشک بو داری / به یادگار بمانی که بوی او داری
ای صبا، تو بوی آن زلف مشکبو را داری؛ به یادگار بمانی که بوی او را داری.
بیت ۲دلم که گوهر اسرار حسن و عشق در اوست / توان به دست تو دادن گرش نکو داری
دلم را که گوهر اسرار حسن و عشق در آن است، میتوان به دستت داد اگر نیک نگهش داری.
بیت ۴نوای بلبلت ای گل کجا پسند افتد / که گوش و هوش به مرغان هرزه گو داری
ای گل، نوای بلبلت کجا پسند افتد که گوش و هوش به مرغان یاوهگو داری؟
بیت ۶به سرکشی خود ای سرو جویبار مناز / که گر بدو رسی از شرم سر فروداری
ای سرو جویبار، به سرکشی خود مناز، که اگر به او برسی از شرم سر فرو میافکنی.
بیت ۹ز کنج صومعه حافظ مجوی گوهر عشق / قدم برون نه اگر میل جست و جو داری
حافظ، گوهر عشق را از کنج صومعه مجوی؛ اگر میل جستوجو داری، قدم بیرون بنه.
معنی واژهها
- نکهت
- بوی خوش
- مشکبو
- خوشبو
- شمایل مطبوع
- سیمای دلپذیر
- هرزهگو
- یاوهگو
- سبو
- کوزه
- حسنفروشی
- جلوهگری
- صومعه
- عبادتگاه