پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۴۶ دیوان حافظ

صبا تو نکهت آن زلف مشک بو داری

تعبیر فال

پیام کلی: پند

ای صاحب فال، اگر در جست‌وجوی چیزی ارزشمندی، پند بیت پایانی برای توست: «ز کنج صومعه حافظ مجوی گوهر عشق؛ قدم برون نه اگر میل جست‌وجو داری». از گوشه‌ات بیرون بیا و قدم بردار. حافظ به گل هم می‌گوید تا گوش به مرغان یاوه‌گو داری، نوای بلبل را نمی‌پسندی؛ به حرف‌های بی‌ارزش گوش نده و دلت را به دست امین بسپار.

شاه‌بیت فال شما

ز کنج صومعه حافظ مجوی گوهر عشققدم برون نه اگر میل جست و جو داری

متن کامل غزل

صبا تو نکهت آن زلف مشک بو داریبه یادگار بمانی که بوی او داری

دلم که گوهر اسرار حسن و عشق در اوستتوان به دست تو دادن گرش نکو داری

در آن شمایل مطبوع هیچ نتوان گفتجز این قدر که رقیبان تندخو داری

نوای بلبلت ای گل کجا پسند افتدکه گوش و هوش به مرغان هرزه گو داری

به جرعه تو سرم مست گشت نوشت بادخود از کدام خم است این که در سبو داری

به سرکشی خود ای سرو جویبار منازکه گر بدو رسی از شرم سر فروداری

دم از ممالک خوبی چو آفتاب زدنتو را رسد که غلامان ماه رو داری

قبای حسن فروشی تو را برازد و بسکه همچو گل همه آیین رنگ و بو داری

ز کنج صومعه حافظ مجوی گوهر عشققدم برون نه اگر میل جست و جو داری

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۴۷ است:

بیا با ما مَوَرز این کینه‌داریکه حق صحبت دیرینه داری

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی خطاب به صبا و گل. ای صبا، تو بوی آن زلف مشکبو را داری؛ به یادگار بمانی که بوی او را داری. بیت دوم خواهشی است: دلم را که گوهر اسرار حسن و عشق در آن است، می‌توان به دست تو داد اگر نیک نگهش داری. بیت چهارم گله‌ای لطیف است: ای گل، نوای بلبلت کجا پسند افتد که گوش و هوش به مرغان یاوه‌گو داری؟ بیت پایانی پندی مشهور است: حافظ، گوهر عشق را از کنج صومعه مجوی؛ اگر میل جست‌وجو داری، قدم بیرون بنه.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.