پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۴۸ دیوان حافظ

ای که در کوی خرابات مقامی داری

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، کسانی منتظر خبر از تو یا از عزیزی دور هستند؛ حافظ می‌گوید ای صبا، سوختگان بر سر راه منتظرند، اگر از آن یار سفرکرده پیامی داری. فال تو امید به رسیدن خبر را می‌دهد. اگر خودت پیامی داری، دریغ نکن. پند بیت هفتم را هم به کار ببند: اگر امروز در این شهر نامی داری، نام نیکت را در خدمت غریبان و نیازمندان به کار ببر.

شاه‌بیت فال شما

ای صبا! سوختگان بر سر ره منتظرندگر از آن یار سفرکرده پیامی داری

متن کامل غزل

ای که در کوی خرابات مقامی داریجم وقت خودی ار دست به جامی داری

ای که با زلف و رخِ یار گذاری شب و روزفرصتت باد که خوش صبحی و شامی داری

ای صبا! سوختگان بر سر ره منتظرندگر از آن یار سفرکرده پیامی داری

خال سرسبز تو خوش دانهٔ عیشی‌ست ولیبر کنار چمنش وه که چه دامی داری

بوی جان از لب خندان قدح می‌شنومبشنو ای خواجه اگر زان که مشامی داری

چون به هنگام وفا هیچ ثباتیت نبودمی‌کنم شکر که بر جور دوامی داری

نام نیک ار طلبد از تو غریبی چه شود؟تویی امروز در این شهر که نامی داری

بس دعای سحرت مونس جان خواهد بودتو که چون حافظ شب‌خیز غلامی داری

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۴۹ است:

ای که مهجوری عشاق روا می‌داریعاشقان را ز بر خویش جدا می‌داری

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی با ردیف «داری» در ستایش اهل خرابات و انتظار خبر. ای که در کوی خرابات جایی داری، اگر جامی به دست داری، جمشید زمان خودی. بیت سوم از ابیات مشهور در انتظار است: ای صبا، سوختگان بر سر راه منتظرند، اگر از آن یار سفرکرده پیامی داری. بیت پنجم تصویری زیباست: از لب خندان قدح بوی جان می‌شنوم؛ ای خواجه بشنو اگر حس بویایی داری. بیت ششم طنزی تلخ است: چون هنگام وفا ثباتی نداشتی، شکر می‌کنم که بر جور دوام داری.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.