پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۴۹ دیوان حافظ

ای که مهجوری عشاق روا می‌داری

تعبیر فال

پیام کلی: هشدار

پیش از شکایت از محرومیت، ببین خودت چه تقصیری داشته‌ای؛ حافظ می‌گوید تو به تقصیر خود از این در محروم افتادی، از که می‌نالی؟ فال تو هشدار می‌دهد که بی‌تلاش انتظار پاداش نداشته باشی: سعی نابرده چه امید عطا داری؟ و در جایی که جای تو نیست پافشاری نکن؛ ای مگس، درگاه سیمرغ جولانگاه تو نیست. به امید خدا تلاش کن.

شاه‌بیت فال شما

حافظ از پادشهان پایه به خدمت طلبندسعی نابرده چه امید عطا می‌داری؟

متن کامل غزل

ای که مهجوری عشاق روا می‌داریعاشقان را ز بر خویش جدا می‌داری

تشنهٔ بادیه را هم به زلالی دریاببه امیدی که در این ره به خدا می‌داری

دل ببردی و بحل کردمت ای جان لیکنبه از این دار نگاهش که مرا می‌داری

ساغر ما که حریفان دگر می‌نوشندما تحمل نکنیم ار تو روا می‌داری

ای مگس حضرت سیمرغ نه جولانگه توستعرض خود می‌بری و زحمت ما می‌داری

تو به تقصیر خود افتادی از این در محروماز که می‌نالی و فریاد چرا می‌داری؟

حافظ از پادشهان پایه به خدمت طلبندسعی نابرده چه امید عطا می‌داری؟

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۵۰ است:

روزگاری‌ست که ما را نگران می‌داریمخلصان را نه به وضع دگران می‌داری

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در گله از دوری و پندی درباره تلاش. ای که دوری عاشقان را روا می‌داری و آن‌ها را از خود جدا نگه می‌داری. بیت دوم دعایی است: تشنه بیابان را هم با آبی زلال دریاب، به امیدی که در این راه به خدا داری. بیت پنجم از مشهورترین ابیات دیوان است: ای مگس، درگاه سیمرغ جولانگاه تو نیست؛ آبروی خود را می‌بری و زحمت ما را می‌افزایی. بیت ششم پندی ژرف است: تو خود به تقصیر خودت از این در محروم شدی؛ از که می‌نالی؟ بیت پایانی: بی‌تلاش امید عطا نداشته باش.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.