پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۵۶ دیوان حافظ

نوبهار است در آن کوش که خوش‌دل باشی

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

نوبهار است؛ از مشهورترین غزل‌های بهاری دیوان پاسخ نیت توست: «نوبهار است، در آن کوش که خوشدل باشی؛ که بسی گل بدمد باز و تو در گل باشی». از زندگی لذت ببر، پیش از آن‌که دیر شود. فال تو پند می‌دهد که غصه دنیا نقد عمرت را نبرد. راه تا دوست پربیم است، اما اگر منزل را بشناسی، رفتن آسان می‌شود.

شاه‌بیت فال شما

نوبهار است در آن کوش که خوش‌دل باشیکه بسی گُل بدمد باز و تو در گِل باشی

متن کامل غزل

نوبهار است در آن کوش که خوش‌دل باشیکه بسی گُل بدمد باز و تو در گِل باشی

من نگویم که کنون با که نشین و چه بنوشکه تو خود دانی اگر زیرک و عاقل باشی

چنگ در پرده همین می‌دهدت پند ولیوعظت آن گاه کند سود که قابل باشی

در چمن هر ورقی دفتر حالی دگر استحیف باشد که ز کار همه غافل باشی

نقد عمرت ببرد غصهٔ دنیا به گزافگر شب و روز در این قصهٔ مشکل باشی

گر چه راهی‌ست پر از بیم ز ما تا بر دوسترفتن آسان بود ار واقف منزل باشی

حافظا گر مدد از بخت بلندت باشدصید آن شاهد مطبوع‌شمایل باشی

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۵۷ است:

هزار جهد بکردم که یار من باشیمرادبخش دل بی‌قرار من باشی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین غزل‌های بهاری حافظ در غنیمت شمردن زندگی. نوبهار است، بکوش که خوشدل باشی، که بسیار گل دوباره خواهد شکفت و تو در گل (خاک) خواهی بود. این بازی لفظی گل و گِل از زیباترین تصویرهای ناپایداری عمر است. بیت سوم پندی ژرف است: چنگ در پرده همین را پندت می‌دهد، اما پند آن‌گاه سود می‌دهد که قابل باشی. بیت چهارم: در چمن هر برگی دفتر حال دیگری است. بیت ششم امیدبخش است: هرچند راه تا دوست پر از بیم است، اگر منزل را بشناسی رفتن آسان است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.