پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۵۷ دیوان حافظ

هزار جهد بکردم که یار من باشی

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، دلت می‌خواهد کسی که دوستش داری یار و همدمت باشد؛ حافظ هم می‌گوید هزار تلاش کردم که یار من باشی. فال تو می‌گوید به او بگو چقدر برایت مهم است؛ شاید او هم منتظر همین سخن باشد. حافظ فروتنانه می‌گوید من اگرچه حافظ شهرم، جوی نمی‌ارزم، مگر تو از کرم یار من باشی. با فروتنی و صداقت بخواه.

شاه‌بیت فال شما

من ار چه حافظ شهرم، جویی نمی‌ارزممگر تو از کرم خویش، یار من باشی

متن کامل غزل

هزار جهد بکردم که یار من باشیمرادبخش دل بی‌قرار من باشی

چراغِ دیدهٔ شب‌زنده‌دار من گردیانیسِ خاطر امّیدوار من باشی

چو خسروانِ ملاحت، به بندگان نازندتو در میانه، خداوندگار من باشی

از آن عقیق که خونین‌دلم ز عشوهٔ اواگر کنم گله‌ای غم‌گسار من باشی

در آن چمن که بتان، دست عاشقان گیرندگرت ز دست برآید، نگار من باشی

شبی به کلبهٔ احزانِ عاشقان آییدمی انیسِ دلِ سوگوارِ من باشی

شود غزالهٔ خورشید، صید لاغر منگر آهویی چو تو یک دم، شکار من باشی

سه بوسه کز دو لبت، کرده‌ای وظیفهٔ مناگر ادا نکنی، قرض‌دار من باشی

من این مراد ببینم به خود که نیم‌شبیبه جای اشک روان، در کنار من باشی

من ار چه حافظ شهرم، جویی نمی‌ارزممگر تو از کرم خویش، یار من باشی

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۵۸ است:

ای دل آن دم که خراب از می گلگون باشیبی زر و گنج به صد حشمت قارون باشی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی با ردیف «من باشی» سراسر آرزومندی. هزار تلاش کردم که یار من باشی و مرادبخش دل بی‌قرارم شوی. هر بیت یکی از آرزوهای عاشق را بیان می‌کند: چراغ چشم شب‌زنده‌دارم، همدم خاطر امیدوارم، غمگسارم. بیت ششم تمثیل یعقوب است: شبی به کلبه احزان عاشقان بیایی. بیت هشتم شوخی شیرینی است: سه بوسه که از دو لبت مستمری من کرده‌ای، اگر ادا نکنی، بدهکار من هستی. بیت پایانی فروتنی است: هرچند حافظ شهرم، جوی نمی‌ارزم مگر تو یارم باشی.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.