پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۶۲ دیوان حافظ

یا مُبْسِماً یُحاکي دُرْجاً مِنَ اللِّآلي

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

چهار نعمت را قدر بدان؛ حافظ در بیتی مشهور می‌گوید: از چهار چیز مگذر اگر عاقل و زیرکی: امنیت، شراب بی‌غش، معشوق و جای خلوت. فال تو می‌گوید اسباب آرامشت فراهم است یا فراهم می‌شود. نقش روزگار در هیچ حالی ثابت نیست؛ به جای شکایت، از اکنون بهره ببر. از لطف بی‌زوال هم ناامید نشو، حتی اگر نامه‌ات سیاه است.

شاه‌بیت فال شما

از چار چیز مگذر گر عاقلی و زیرکامن و شرابِ بی‌غش، معشوق و جای خالی

متن کامل غزل

یا مُبْسِماً یُحاکي دُرْجاً مِنَ اللِّآليیا رب چه درخور آمد گِردَش خط هلالی

حالی خیال وصلت خوش می‌دهد فریبمتا خود چه نقش بازد این صورت خیالی

می ده که گرچه گشتم نامه‌سیاه عالمنومید کی توان بود از لطف لایزالی

ساقی بیار جامی و از خلوتم برون کشتا در به در بگردم قَلّاش و لااُبالی

از چار چیز مگذر گر عاقلی و زیرکامن و شرابِ بی‌غش، معشوق و جای خالی

چون نیست نقش دوران در هیچ حالْ ثابتحافظ مکن شکایت تا می خوریم حالی

صافیست جام خاطر در دور آصف عهدقُمْ فَاسْقِني رَحیقاً أَصْفیٰ مِنَ الزُّلالِ

اَلْمُلْکُ قَد تَباهیٰ مِن جِدِّهِ و جَدِّهیا رب که جاودان باد این قدر و این معالی

مسندفروز دولت، کانِ شکوه و شوکتبرهان ملک و ملت بونصر بوالمعالی

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۶۳ است:

سَلامُ اللّهِ ما کَرَّ اللَّیاليو جاوَبَتِ الْمثاني و الْمِثالي

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی ملمع که به ستایش وزیری با لقب «برهان ملک و ملت بونصر بوالمعالی» می‌انجامد. مطلع با خطابی عربی آغاز می‌شود: ای لبخندی که به صندوقچه مروارید می‌ماند، خدایا خط هلالی گردش چه برازنده افتاد. بیت پنجم از مشهورترین ابیات دیوان است: اگر عاقل و زیرکی، از چهار چیز مگذر: امنیت، شراب بی‌غش، معشوق و جای خلوت. بیت ششم پندی حکیمانه است: چون نقش روزگار در هیچ حالی ثابت نیست، حافظ شکایت مکن.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.