پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۶۳ دیوان حافظ

سَلامُ اللّهِ ما کَرَّ اللَّیالي

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، این غزل از مشهورترین دعاهای سفر است: دعاگوی غریبان جهانم؛ خدایا، به هر منزل که رو آورد، با لطف بی‌زوالت نگهش دار. اگر کسی از عزیزانت دور از خانه است یا خودت در سفری، فال تو امید سلامت را می‌دهد. یاد عزیزان در هر حال همدم دل است؛ حافظ می‌گوید در زنجیر زلف یار، آشفته‌حالی هم آرامش است.

شاه‌بیت فال شما

به هر منزل که رو آرد خدا رانگه دارش به لطف لایزالی

متن کامل غزل

سَلامُ اللّهِ ما کَرَّ اللَّیاليو جاوَبَتِ الْمثاني و الْمِثالي

عَلیٰ وادِي الْأَراک و مَن عَلَیهاو دارٍ بِاللَّویٰ فوقَ الرِّمالِ

دعاگوی غریبان جهانمو أَدعُو بِالتَّواتُر و التَّوالي

به هر منزل که رو آرد خدا رانگه دارش به لطف لایزالی

منال ای دل که در زنجیر زلفشهمه جمعیت است آشفته حالی

ز خطت صد جمال دیگر افزودکه عمرت باد صد سال جلالی

تو می‌باید که باشی ور نه سهل استزیانِ مایهٔ جاهی و مالی

بر آن نقاش قدرت آفرین بادکه گرد مه کشد خط هلالی

فَحُبُّک راحَتي في کُلِّ حینٍو ذِکرُک مونِسي في کُلِّ حالِ

سویدای دل من تا قیامتمباد از شوق و سودای تو خالی

کجا یابم وصال چون تو شاهیمن بدنامِ رندِ لااُبالی

خدا داند که حافظ را غرض چیستو عِلْمُ اللّهِ حَسْبي مِن سُؤالي

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۶۴ است:

بگرفت کار حسنت چون عشق من کمالیخوش باش زان که نبود این هر دو را زوالی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی ملمع در دعا برای غریبان و یار. مطلع عربی است: سلام خدا تا وقتی شب‌ها بازمی‌گردند و نغمه‌های سازها به هم پاسخ می‌دهند. بیت سوم و چهارم از مشهورترین دعاهای سفر است: دعاگوی غریبان جهانم؛ خدایا به هر منزلی که رو آورد، با لطف بی‌زوالت نگهش دار. بیت پنجم پارادوکسی زیباست: ای دل منال، که در زنجیر زلفش آشفته‌حالی همه آرامش است. بیت نهم عربی است: عشق تو در هر زمان آسایش من و یادت در هر حال همدم من است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.