پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۶۵ دیوان حافظ

رفتم به باغ صبحدمی تا چنم گلی

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

ای صاحب فال، هیچ گلی بی‌خار نیست؛ حافظ در این غزل روایی مشهور می‌گوید: بس گل در این باغ شکفته می‌شود، اما کسی بی‌بلای خار از آن گلی نچیده است. برای رسیدن به آنچه دوست داری، سختی‌اش را هم بپذیر. فال تو صبر و وفاداری می‌خواهد؛ مانند بلبلی که با همه بی‌اعتنایی گل، قرین عشق مانده است. امیدت را به خدا ببند.

شاه‌بیت فال شما

بس گل شکفته می‌شود این باغ را ولیکس بی بلای خار نچیده‌ست از او گلی

متن کامل غزل

رفتم به باغ صبحدمی تا چنم گلیآمد به گوش ناگهم آواز بلبلی

مسکین چو من به عشق گلی گشته مبتلاو اندر چمن فکنده ز فریاد غلغلی

می‌گشتم اندر آن چمن و باغ دم به دممی‌کردم اندر آن گل و بلبل تاملی

گل یار حسن گشته و بلبل قرین عشقآن را تفضلی نه و این را تبدلی

چون کرد در دلم اثر آواز عندلیبگشتم چنان که هیچ نماندم تحملی

بس گل شکفته می‌شود این باغ را ولیکس بی بلای خار نچیده‌ست از او گلی

حافظ مدار امید فرج از مدار چرخدارد هزار عیب و ندارد تفضلی

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۶۶ است:

این خرقه که من دارم در رهن شراب اولیوین دفتر بی‌معنی غرق می ناب اولی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی روایی و مشهور درباره گل و بلبل. صبحدمی به باغ رفتم تا گلی بچینم؛ ناگهان آواز بلبلی به گوشم رسید. بیچاره مانند من به عشق گلی گرفتار شده بود و در چمن غوغایی از فریاد انداخته بود. بیت چهارم تأملی ژرف است: گل یار زیبایی شده و بلبل همدم عشق؛ آن را بخششی نیست و این را دگرگونی‌ای. بیت ششم از مشهورترین ابیات دیوان است: این باغ گل بسیار می‌شکفد، اما کسی بی بلای خار از آن گلی نچیده است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.