پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۶۷ دیوان حافظ

زان می عشق، کز او پخته شود هر خامی

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

ای صاحب فال، هر صبحی شامی دارد و هر شامی صبحی؛ حافظ می‌گوید از زاهد بدخو گله نمی‌کنم، رسم این است که چون صبحی بدمد، در پی‌اش شامی بیفتد. فال تو صبر می‌خواهد: از رفتار بد دیگران دلگیر نشو، این هم می‌گذرد. عشق هر خامی را پخته می‌کند. و اگر پیامی برای کسی داری، آن را به پیک صبا بسپار.

شاه‌بیت فال شما

گله از زاهد بدخو نکنم؛ رسم این استکه چو صبحی بدمد، در پی‌اش افتد شامی

متن کامل غزل

زان می عشق، کز او پخته شود هر خامیگر چه ماه رمضان است بیاور جامی

روزها رفت که دست من مسکین نگرفتزلف شمشادقدی، ساعد سیم‌اندامی

روزه هر چند که مهمان عزیز است ای دلصحبتش موهبتی دان و شدن، انعامی

مرغ زیرک به در خانقه اکنون نپردکه نهاده‌ست به هر مجلس وعظی دامی

گله از زاهد بدخو نکنم؛ رسم این استکه چو صبحی بدمد، در پی‌اش افتد شامی

یار من چون بخرامد به تماشای چمنبرسانش ز من ای پیک صبا پیغامی

آن حریفی که شب و روز می صاف کشدبود آیا که کند یاد ز دردآشامی؟

حافظا گر ندهد دادِ دلت آصف عهدکام دشوار به دست آوری از خودکامی

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۶۸ است:

که بَرَد به نزد شاهان ز من گدا پیامی؟که به کوی مِی‌فروشان دو هزار جم به جامی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی که در ماه رمضان سروده شده است. از آن می عشق که هر خامی از آن پخته می‌شود، هرچند ماه رمضان است، جامی بیاور. بیت سوم نگاهی احترام‌آمیز به روزه دارد: ای دل، روزه هرچند مهمان عزیزی است، همنشینی‌اش را موهبت بدان و رفتنش را بخشش. بیت پنجم از ابیات حکیمانه است: از زاهد بدخو گله نمی‌کنم؛ رسم این است که چون صبحی بدمد، شامی در پی‌اش می‌آید. بیت ششم پیامی به یار است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.