پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۶۹ دیوان حافظ

أَتَتْ رَوائِحُ رَنْدِ الْحِمیٰ و زادَ غَرامی

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، روز فراق رو به پایان است؛ حافظ می‌گوید چیزی نمانده که روز جدایی به سر آید؛ خیمه‌های حریم یار از دور پیداست. فال تو نوید دیدار نزدیک را می‌دهد. پیام دوست شنیدن خودش سعادت است. آماده خوشامدگویی باش؛ خوشا دمی که از در درآید و به او بگویی: قدمت خیر باشد، بهترین جا فرود آمدی.

شاه‌بیت فال شما

بسی نماند که روز فراق یار سر آیدرَأَیْتُ مِن هَضَباتِ الْحِمیٰ قِبابَ خِیامِ

متن کامل غزل

أَتَتْ رَوائِحُ رَنْدِ الْحِمیٰ و زادَ غَرامیفدای خاک در دوست باد جان گرامی

پیام دوست شنیدن سعادت است و سلامتمَنِ الْمُبَلِّغُ عَنّی إلی سُعادَ سلامی؟

بیا به شام غریبان و آب دیدهٔ من بینبه سان بادهٔ صافی در آبگینهٔ شامی

إذا تَغَرَّدَ عَن ذِی الْأَراکِ طائرُ خَیرٍفَلا تَفَرَّدَ عَن رَوضِها أَنینُ حَمامي

بسی نماند که روز فراق یار سر آیدرَأَیْتُ مِن هَضَباتِ الْحِمیٰ قِبابَ خِیامِ

خوشا دمی که درآیی و گویمت به سلامتقَدِمْتَ خَیْرَ قُدومٍ نَزَلْتَ خَیْرَ مَقامِ

بَعِدْتُ مِنْکَ وَ قَدْ صِرْتُ ذائباً کَهِلالٍاگر چه روی چو ماهت ندیده‌ام به تمامی

وَ إِن دُعِیتُ بِخُلْدٍ وَ صِرْتُ ناقِضَ عَهْدٍفما تَطَیَّبَ نَفْسی وَ ما اسْتَطابَ مَنامی

امید هست که زودت به بخت نیک ببینمتو شاد گشته به فرماندهی و من به غلامی

چو سِلْک دُرّ خوشاب است شعر نغز تو حافظکه گاه لطف سبق می‌برد ز نظم نظامی

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۷۰ است:

سینه مالامال درد است ای دریغا مرهمیدل ز تنهایی به جان آمد خدا را همدمی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی ملمع (عربی و فارسی) در شوق دیدار و امید پایان فراق. مصراع نخست عربی است: بوی گیاه خوشبوی حریم یار آمد و شوقم افزون شد؛ جان گرامی فدای خاک در دوست. بیت سوم تصویری زیباست: به شام غریبان بیا و اشک چشمم را ببین، مانند باده صاف در شیشه شامی. بیت پنجم امیدبخش است: چیزی نمانده که روز فراق یار به سر آید؛ از تپه‌های حریم گنبد خیمه‌ها را دیدم. بیت پایانی حافظ شعرش را با نظامی گنجوی مقایسه می‌کند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.