پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۷۱ دیوان حافظ

ز دلبرم که رساند نوازش قلمی

تعبیر فال

پیام کلی: پند

ای صاحب فال، از چون و چرای بی‌پایان دست بکش؛ حافظ می‌گوید حدیث چون و چرا دردسر می‌دهد ای دل، پیاله بگیر و دمی از عمرت بیاسای. فال تو پند آرامش می‌دهد. تدبیر عقل در راه عشق مانند شبنمی است که بر دریا نقش می‌کشد. برای درد دلت هم به طبیب کوچه‌گرد نرو؛ کسی را پیدا کن که واقعاً آن را بفهمد.

شاه‌بیت فال شما

حدیثِ چون و چرا دردِ سر دهد ای دلپیاله گیر و بیاسا ز عمرِ خویش دمی

متن کامل غزل

ز دلبرم که رساند نوازش قلمیکجاست پیک صبا گر همی کند کرمی؟

قیاس کردم و تدبیر عقل در ره عشقچو شبنمی است که بر بحر می‌کشد رقمی

بیا که خرقهٔ من گرچه رهن میکده‌هاستز مال وقف نبینی به نام من درمی

حدیثِ چون و چرا دردِ سر دهد ای دلپیاله گیر و بیاسا ز عمرِ خویش دمی

طبیبِ راه‌نشین درد عشق نشناسدبرو به دست کن ای مرده‌دل مسیح‌دمی

دلم گرفت ز سالوس و طبل زیر گلیمبه آن که بر در میخانه برکشم عَلَمی

بیا که وقت‌شناسان دو کون بفروشندبه یک پیاله میِ صاف و صحبتِ صنمی

دوام عیش و تنعم نه شیوهٔ عشق استاگر معاشرِ مایی بنوش نیش غمی

نمی‌کنم گله‌ای لیک ابر رحمت دوستبه کِشته‌زار جگرتشنگان نداد نمی

چرا به یک نیِ قندش نمی‌خرند آن کسکه کرد صد شکرافشانی از نیِ قلمی

سزای قدر تو شاها به دست حافظ نیستجز از دعای شبی و نیاز صبحدمی

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۷۲ است:

اَحمَدُ اللهَ عَلی مَعْدِلَةِ السُلطانِاحمدِ شیخ اُوِیسِ حسنِ ایلخانی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در انتظار نامه یار و پندهای عملی. چه کسی از دلبرم نوازش قلمی (نامه‌ای) می‌رساند؟ پیک صبا کجاست اگر کرمی می‌کند؟ بیت دوم حکمتی عرفانی است: سنجیدم؛ تدبیر عقل در راه عشق مانند شبنمی است که بر دریا نقش می‌کشد. بیت چهارم پندی مشهور است: ای دل، حدیث چون و چرا دردسر می‌دهد؛ پیاله بگیر و دمی از عمرت بیاسای. بیت هشتم پند پذیرش است: دوام عیش و ناز شیوه عشق نیست؛ اگر همنشین مایی، نیش غم را بنوش.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.