پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۷۴ دیوان حافظ

هواخواه توام جانا و می‌دانم که می‌دانی

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

کسی که دوستت دارد، نگفته‌هایت را هم می‌فهمد؛ از مشهورترین مطلع‌های دیوان پاسخ نیت توست: «هواخواه توام جانا و می‌دانم که می‌دانی، که هم نادیده می‌بینی و هم ننوشته می‌خوانی». فال تو می‌گوید دلت دیده و فهمیده شده است. پند بیت هفتم را هم بشنو: قدر وقت را پیش از آن‌که دیر شود بدان؛ و از همراهانت در سختی دلزده نشو.

شاه‌بیت فال شما

هواخواه توام جانا و می‌دانم که می‌دانیکه هم نادیده می‌بینی و هم ننوشته می‌خوانی

متن کامل غزل

هواخواه توام جانا و می‌دانم که می‌دانیکه هم نادیده می‌بینی و هم ننوشته می‌خوانی

ملامت‌گو چه دریابد میان عاشق و معشوق؟نبیند چشم نابینا خصوص اسرار پنهانی

بیفشان زلف و صوفی را به پابازی و رقص آورکه از هر رقعهٔ دلقش هزاران بت بیفشانی

گشادِ کار مشتاقان در آن ابروی دلبند استخدا را یک نفس بنشین گره بگشا ز پیشانی

ملک در سجدهٔ آدم زمین بوس تو نیت کردکه در حُسن تو لطفی دید بیش از حد انسانی

چراغ افروز چشم ما نسیم زلف جانان استمباد این جمع را یا رب غم از باد پریشانی

دریغا عیش شب‌گیری که در خواب سحر بگذشتندانی قدر وقت ای دل مگر وقتی که درمانی

ملول از همرهان بودن طریق کاردانی نیستبکش دشواری منزل به یاد عهد آسانی

خیال چنبر زلفش فریبت می‌دهد حافظ«نگر تا حلقهٔ اقبال ناممکن نجنبانی»

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۷۵ است:

گفتند خلایق که تویی یوسف ثانیچون نیک بدیدم به حقیقت به از آنی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین غزل‌های حافظ. جانا، هواخواه توام و می‌دانم که می‌دانی، که هم نادیده می‌بینی و هم ننوشته می‌خوانی. بیت دوم پندی درباره ملامتگران است: ملامتگر از میان عاشق و معشوق چه درمی‌یابد؟ چشم نابینا به‌ویژه اسرار پنهان را نمی‌بیند. بیت هفتم از ابیات مشهور است: دریغا شادی شبانه که در خواب سحر گذشت؛ ای دل، قدر وقت را نمی‌دانی مگر وقتی که درمانده شوی. بیت هشتم پندی عملی است: از همراهان ملول بودن راه کاردانی نیست.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.