پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۴۷۸ دیوان حافظ

نوش کن جامِ شرابِ یک منی

تعبیر فال

پیام کلی: پند

ای صاحب فال، دلت را گشاده نگه دار و از خودبینی رها شو؛ حافظ می‌گوید دل را مانند جام گشاده بدار؛ تا کی مانند خم فرومایه سر بسته باشی؟ فال تو پند دیگری هم دارد: در قدم مانند سنگ استوار باش، نه مانند آب که به هر رنگی درمی‌آید. در تصمیمت پایدار بمان و تلاشت را برای رسیدن به آنچه دوست داری بکن.

شاه‌بیت فال شما

سنگسان شو، در قدم نی همچو آبجمله رنگ‌آمیزی و تَردامنی

متن کامل غزل

نوش کن جامِ شرابِ یک منیتا بِدان بیخِ غم از دل برکَنی

دل، گشاده دار چون جامِ شرابسر گرفته چند چون خُمّ دَنی

چون ز جام بی‌خودی رطلی کشیکم زنی از خویشتن لافِ منی

سنگسان شو، در قدم نی همچو آبجمله رنگ‌آمیزی و تَردامنی

دل به مِی دربند تا مردانه‌وارگردن سالوس و تقوا بشکنی

خیز و جهدی کن چو حافظ تا مگرخویشتن در پای معشوق افکنی

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۴۷۹ است:

صبح است و ژاله می‌چکد از ابر بهمنیبرگ صبوح ساز و بده جام یک منی

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی کوتاه در رهایی از منیت. جام شراب یک‌منی را بنوش تا با آن ریشه غم را از دل برکنی. بیت دوم پندی است: دل را مانند جام شراب گشاده دار؛ تا کی مانند خم فرومایه سر بسته باشی؟ بیت سوم ژرف است: وقتی از جام بی‌خودی پیمانه‌ای بکشی، کمتر از خودت لاف منی می‌زنی. بیت چهارم تمثیلی است: در قدم مانند سنگ استوار باش، نه مانند آب که همه رنگ‌آمیزی و تردامنی است. بیت پایانی: تلاش کن تا خود را در پای معشوق بیفکنی.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.