پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۵۱ دیوان حافظ

لعلِ سیرابِ به‌خون‌تشنه‌، لب یار من است

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، بخت با توست: در روزگاری که وفا کمیاب شده، کسی یا چیزی ارزش تو را می‌داند و خریدار دل توست. حافظ خود را بنده طالعش می‌خواند که چنین عشقی نصیبش شده است. فال تو می‌گوید قدر این پیوند را بدان و از جایی که دلت آنجاست دور نشو؛ آن کوی، منزلگاه مراد توست. نیتت با مهر و همراهی به سرانجام می‌رسد.

شاه‌بیت فال شما

بندهٔ طالعِ خویشم که در این قحطِ وفاعشق آن لولیِ سرمست‌، خریدار من است

متن کامل غزل

لعلِ سیرابِ به‌خون‌تشنه‌، لب یار من استوز پی دیدنِ او دادنِ جان کار من است

شرم از آن چشمِ سیه بادش و مژگان درازهر که دل بردنِ او دید و در انکارِ من است

ساروان رَخت به دروازه مَبَر‌، کان سرِ کوشاهراهی‌ست که منزلگهِ دلدارِ من است

بندهٔ طالعِ خویشم که در این قحطِ وفاعشق آن لولیِ سرمست‌، خریدار من است

طَبلِهٔ عطرِ گل و زلفِ عبیر افشانشفیضِ یک شَمِّه ز بوی خوشِ عطارِ من است

باغبان همچو نسیمم ز درِ خویش مرانکآبِ گلزارِ تو از اشکِ چو گلنارِ من است

شربتِ قند و گلاب از لبِ یارم فرمودنرگس او که طبیبِ دلِ بیمارِ من است

آن که در طرزِ غزل نکته به حافظ آموختیارِ شیرین‌سخنِ نادره‌گفتارِ من است

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۵۲ است:

روزْگاری‌ست که سودایِ بُتان، دینِ من استغَمِ این کار‌، نِشاطِ دِلِ غَمْگینِ من است

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی عاشقانه و پرشور. لب لعل یار تشنه خون عاشق است و کار عاشق جان دادن برای دیدار اوست. حافظ به ساروان می‌گوید بار را به دروازه نبر، چون آن سر کو منزلگاه دلدار است؛ و بخت خود را می‌ستاید که در این قحط وفا، عشق آن زیبای سرمست خریدار اوست. در بیت پایانی کسی را که به حافظ نکته غزل آموخت، یار شیرین‌سخن خود می‌خواند.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.