پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۵۲ دیوان حافظ

روزْگاری‌ست که سودایِ بُتان، دینِ من است

تعبیر فال

پیام کلی: امید

در راهی که برگزیده‌ای سختی‌ها کم نیستند، اما دلت چنان به مقصد بسته است که خارهای راه برایت گل و نسرین شده‌اند. حافظ می‌گوید عشق به او سخن گفتن آموخت و همین عشق، مایه نامش شد. فال تو می‌گوید این شوق نشانه درستی راه است؛ با چشم جان ببین، از فروتنی نترس و به کوشش ادامه بده. مقصد تو دور نیست.

شاه‌بیت فال شما

یا رب این کَعْبِه‌یِ مَقْصود، تَماشاگَهِ کیست؟که مُغِیلانِ طَریقش، گُل و نَسْرینِ من است

متن کامل غزل

روزْگاری‌ست که سودایِ بُتان، دینِ من استغَمِ این کار‌، نِشاطِ دِلِ غَمْگینِ من است

دیدنِ رویِ تو را دیده‌یِ جان‌بین بایدوین کجا مَرْتَبِه‌یِ چَشْمِ جَهان‌بینِ من است؟

یارِ من باش که زیبِ فَلَک و زینتِ دَهْراز مَهِ رویِ تو و اَشْکِ چو پَروینِ من است

تا مرا عشقِ تو، تعلیمِ سُخَن‌گفتن کردخَلق را وِردِ زبان، مَدْحَت و تَحسینِ من است

دولتِ فَقْر خدایا به من ارزانی دارکاین کِرامت، سَبَبِ حِشْمَت و تَمکینِ من است

واعِظِ شِحنه‌شناس، این عَظِمَت گو مَفُروشزان که مَنْزِلْگَهِ سُلطان، دِلِ مِسْکینِ من است

یا رب این کَعْبِه‌یِ مَقْصود، تَماشاگَهِ کیست؟که مُغِیلانِ طَریقش، گُل و نَسْرینِ من است

«حافظ» از حشمتِ پرویز، دگر، قِصِّه مَخوانکه لَبَش، جُرْعِه‌کَشِ خُسروِ شیرینِ من است

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۵۳ است:

منم که گوشهٔ میخانه، خانقاهِ من استدعایِ پیرِ مُغان، وِرْدِ صُبْحگاهِ من است

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

حافظ می‌گوید روزگاری است که شیفتگی به زیبارویان دین اوست و غم این کار مایه نشاط دل غمگینش. دیدن روی یار چشم جان‌بین می‌خواهد نه چشم جهان‌بین. عشق به او سخن گفتن آموخته و مردم شعرش را می‌ستایند. در میانه غزل «دولت فقر» را از خدا می‌خواهد و به واعظ هشدار می‌دهد که عظمت نفروشد، چون منزلگاه سلطان دل مسکین اوست.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.