پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۶۷ دیوان حافظ

یا رب این شمع دل‌افروز ز کاشانهٔ کیست؟

تعبیر فال

پیام کلی: امید

درباره احساس کسی نسبت به خودت تردید داری و مدام از خود می‌پرسی دل او با کیست. حافظ هم پرسشگر است: این شمع دل‌افروز از خانه کیست؟ اما پایان غزل شیرین است: گفتم دلم بی‌تو دیوانه است؛ زیر لب خندید و گفت دیوانه کیست؟ فال تو می‌گوید به جای حدس زدن و بدگمانی، با مهربانی بپرس؛ پاسخ شاید همان لبخندی باشد که انتظارش را نداری.

شاه‌بیت فال شما

گفتم آه از دلِ دیوانهٔ حافظ بی‌توزیرِ لب خنده‌زنان گفت که دیوانهٔ کیست؟

متن کامل غزل

یا رب این شمع دل‌افروز ز کاشانهٔ کیست؟جانِ ما سوخت، بپرسید که جانانهٔ کیست؟

حالیا خانه‌براندازِ دل و دین من استتا در آغوشِ که می‌خسبد و هم‌خانهٔ کیست؟

بادهٔ لعلِ لبش کز لبِ من دور مبادراحِ روحِ که و پیمان‌ده پیمانهٔ کیست؟

دولتِ صحبتِ آن شمعِ سعادت‌پرتوباز پرسید خدا را که به پروانهٔ کیست؟

می‌دهد هر کَسَش افسونی و معلوم نشدکه دلِ نازکِ او مایلِ افسانهٔ کیست!

یا رب آن شاه‌وَشِ ماه‌رخِ زهره‌جبیندُرِّ یکتایِ که و گوهر یک‌دانهٔ کیست؟

گفتم آه از دلِ دیوانهٔ حافظ بی‌توزیرِ لب خنده‌زنان گفت که دیوانهٔ کیست؟

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۶۸ است:

ماهم این هفته برون رفت و به چشمم سالی‌ستحالِ هجران تو چه دانی که چه مشکل حالی‌ست؟

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی پرسشگر و پرشور با ردیف «کیست». حافظ می‌پرسد این شمع دل‌افروز از خانه کیست که جان ما را سوزاند و اکنون در آغوش که می‌خسبد. هر کس افسونی به او می‌خواند و معلوم نیست دل نازکش به افسانه چه کسی مایل است. بیت پایانی گفت‌وگویی شیرین است: گفتم بی تو دل دیوانه‌ام آه می‌کشد؛ زیر لب خندید و گفت: دیوانه کیست؟

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.