پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۷۸ دیوان حافظ

دیدی که یار، جُز سَرِ جور و سِتَم نَداشت

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

شاید کسی به عهدش وفا نکرده و دلت از بی‌مهری‌اش شکسته است. حافظ هم از یاری می‌نالد که جز جور نداشت، اما با بزرگواری جفا را از بخت خود می‌بیند نه از یار. فال تو می‌گوید به جای تلخی و کینه، راه خودت را ادامه بده و به هنر و صداقتت تکیه کن؛ در پایان، گوی میدان از آن کسی است که هنر دارد، نه مدعی بی‌خبر.

شاه‌بیت فال شما

«حافظ»! بِبَر تو گویِ فِصاحَت که مُدَّعیهیچش هُنَر نَبود و خَبَر نیز هَم نَداشت

متن کامل غزل

دیدی که یار، جُز سَرِ جور و سِتَم نَداشتبِشْکَسْت عَهْد، وَز غَمِ ما، هیچ غَم نَداشت

یا رَب مَگیرَش اَرْچِه دِلِ چون کَبوتَرَماَفْکَنْد و کُشْت و عِزَّتِ صِیْدِ حَرَم نَداشت

بَر مَن، جَفا زِ بَخْتِ مَن آمَد وَگَرنَه یارحاشا که رَسْمِ لُطْف و طَریقِ کَرَم نَداشت

با این هَمِه، هَر آن‌که نَه خواری کَشید اَز اوهَر جا که رَفْت، هیچ کَسَش مُحْتَرَم نَداشت

ساقی بیار بادِه و با مُحْتَسِب بِگواِنْکارِ ما مَکُن که چُنین جام، جَم نَداشت

هَر راهرو که رَه به حَریمِ دَرَش نَبُرْدمِسْکین بُرید وادی و رَه دَر حَرَم نَداشت

«حافظ»! بِبَر تو گویِ فِصاحَت که مُدَّعیهیچش هُنَر نَبود و خَبَر نیز هَم نَداشت

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۷۹ است:

کنون که می‌دمد از بوستان، نسیمِ بهشتمن و شرابِ فرح‌بخش و یارِ حورسرشت

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی گلایه‌آمیز. یار جز جور و ستم نداشت، عهد را شکست و غمی از غم ما نداشت. حافظ دل خود را کبوتری می‌داند که یار آن را کشت و حرمت صید حرم را نگه نداشت. با این همه، جفا را از بخت خود می‌بیند نه از یار. در بیت پایانی به خودش می‌گوید گوی فصاحت را ببر، که مدعی هنری نداشت.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.