پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۷۹

کنون که می‌دمد از بوستان، نسیمِ بهشت

کنون که می‌دمد از بوستان، نسیمِ بهشتمن و شرابِ فرح‌بخش و یارِ حورسرشت

گدا چرا نزند لافِ سلطنت امروز؟که خیمه، سایهٔ ابر است و بزمگه، لبِ کِشت

چمن حکایتِ اردیبهشت می‌گویدنه عاقل است که نسیه خرید و نقد بِهِشت

به می عمارتِ دل کن که این جهانِ خراببر آن سر است که از خاکِ ما بسازد خشت

وفا مجوی ز دشمن که پرتوی ندهدچو شمع صومعه افروزی از چراغِ کنشت

مَکُن به نامه سیاهی ملامتِ منِ مستکه آگه است که تقدیر بر سرش چه نوشت

قدم دریغ مدار از جنازهٔ حافظکه گر چه غرقِ گناه است، می‌رود به بهشت

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

فصل خوشی است؛ آن را برای وعده‌های دور از دست نده. «نقد» امروز را دریاب و به رحمت امیدوار باش.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی بهاری و شاد. نسیم بهشت از بوستان می‌وزد و گدا امروز لاف سلطنت می‌زند، چون خیمه‌اش سایه ابر و بزمگاهش لب کشتزار است. بیت سوم حکمتی مشهور دارد: چمن از اردیبهشت حکایت می‌کند؛ عاقل نیست کسی که نسیه خرید و نقد را رها کرد. حافظ جهان را آماده ساختن خشت از خاک ما می‌بیند و در پایان با اطمینان می‌گوید: از جنازه حافظ قدم دریغ مدار که هرچند غرق گناه است، به بهشت می‌رود.

شرح بیت‌ها

بیت ۲گدا چرا نزند لافِ سلطنت امروز؟ / که خیمه، سایهٔ ابر است و بزمگه، لبِ کِشت

چرا گدا امروز لاف پادشاهی نزند؟ خیمه‌اش سایه ابر است و بزمگاهش لب کشتزار.

بیت ۳چمن حکایتِ اردیبهشت می‌گوید / نه عاقل است که نسیه خرید و نقد بِهِشت

چمن از اردیبهشت حکایت می‌کند؛ عاقل نیست کسی که نسیه را خرید و نقد را رها کرد.

بیت ۴به می عمارتِ دل کن که این جهانِ خراب / بر آن سر است که از خاکِ ما بسازد خشت

دل را با باده آباد کن، که این جهان ویران آماده است از خاک ما خشت بسازد.

بیت ۷قدم دریغ مدار از جنازهٔ حافظ / که گر چه غرقِ گناه است، می‌رود به بهشت

از تشییع جنازه حافظ دریغ مکن؛ هرچند غرق گناه است، به بهشت می‌رود.

معنی واژه‌ها

حورسرشت
فرشته‌خو، زیبا چون حور
کشت
کشتزار
نسیه و نقد
آینده و اکنون
کنشت
پرستشگاه یهودیان
نامه‌سیاه
گناهکار