پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۸۰ دیوان حافظ

عِیبِ رِندان مَکُن ای زاهدِ پاکیزه‌سِرِشت!

تعبیر فال

پیام کلی: پند

ای صاحب فال، از مشهورترین پندهای دیوان به فال تو آمده است: «من اگر نیکم و گر بد، تو برو خود را باش». به داوری درباره دیگران وقت نگذار و از داوری آنان هم نرنج؛ هر کس سرانجام همان را درو می‌کند که کاشته. حافظ می‌گوید تو پس پرده چه می‌دانی که چه کسی خوب است و چه کسی زشت. با کار نیک خودت آسوده باش و از لطف خدا ناامید نشو.

شاه‌بیت فال شما

من اگر نیکم و گر بَد، تو برو خود را باش!هر کسی آن دِرَوَد عاقبتِ کار، که کِشت

متن کامل غزل

عِیبِ رِندان مَکُن ای زاهدِ پاکیزه‌سِرِشت!که گناهِ دِگَران بَر تو نخواهند نوشت

من اگر نیکم و گر بَد، تو برو خود را باش!هر کسی آن دِرَوَد عاقبتِ کار، که کِشت

همه‌کس، طالبِ یارند؛ چه هُشیار و چه مستهمه‌جا، خانهٔ عشق است؛ چه مسجد چه کِنِشت

سر تسلیمِ من و خشتِ درِ مِیکده‌هامُدَّعی گر نکند فهمِ سخن، گو سر و خشت

ناامیدم مکن از سابقهٔ لطفِ اَزَلتو پسِ پرده چه دانی که که خوب است و که زشت؟

نه من از پردهٔ تقوا به درافتادم و بسپِدرم نیز بهِشتِ ابد از دست، بِهِشت

حافظا! روز اجل گر به کف آری جامییک‌سر از کویِ خرابات بَرَنْدَت به بهشت

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۸۱ است:

صبحدم مرغ چمن با گل نوخاسته گفتناز کم کن که در این باغ بسی چون تو شکفت

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

از مشهورترین غزل‌های حافظ در مدارا. به زاهد پاک‌سرشت می‌گوید عیب رندان را مکن، که گناه دیگران را بر تو نمی‌نویسند. بیت دوم شعار زندگی است: من اگر نیکم و گر بد، تو برو خود را باش؛ هر کس سرانجام همان را درو می‌کند که کاشته. حافظ همه جا را خانه عشق می‌داند، چه مسجد و چه کنشت، و یادآوری می‌کند که پدرش آدم هم بهشت را از دست داد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.