پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۸۲ دیوان حافظ

آن تُرکِ پَری چِهره که دوش اَز بَرِ ما رَفت

تعبیر فال

پیام کلی: هشدار

کسی که برایت عزیز است دور شده یا از کنارت رفته و تو هنوز نمی‌دانی چه خطایی در میان بوده است. حافظ عمری را در دعا برای وصال گذرانده و در بیت پایانی دردمندانه می‌خواهد یار پیش از آن‌که دیر شود به دیدارش بیاید. فال تو هشدار می‌دهد که فرصت را از دست ندهی: اگر هنوز راهی هست، پیش از آن‌که دیر شود، سراغش برو یا پیامی بفرست.

شاه‌بیت فال شما

ای دوست به پُرسیدنِ حافظ قَدَمی نِهزان پیش که گویند که اَز دارِ فَنا رَفت

متن کامل غزل

آن تُرکِ پَری چِهره که دوش اَز بَرِ ما رَفتآیا چه خطا دید که اَز راهِ خطا رَفت؟

تا رَفت مَرا اَز نَظَر آن چَشمِ جَهان‌بینکَس واقفِ ما نیست که اَز دیده چه‌ها رَفت

بَر شَمع نرفت اَز گُذرِ آتشِ دل، دوشآن دود که اَز سوزِ جِگر بَر سَر ما رَفت

دور اَز رُخِ تو دَم به دَم از گوشهٔ چَشمَمسیلابِ سِرشک آمَد و طوفانِ بَلا رَفت

از پای فُتادیم چو آمَد غَمِ هجراندَر دَرد بِمُردیم چو اَز دَست دَوا رَفت

دل گفت وِصالَش به دُعا باز تَوان یافتعُمریست که عُمرَم همه دَر کارِ دُعا رَفت

اِحرام چه بَندیم؟ چو آن قبله نه این جاستدَر سَعی چه کوشیم؟ چو از مَروه صَفا رَفت

دی گفت طبیب اَز سَرِ حَسرت چو مَرا دیدهِیهات که رَنجِ تو زِ قانونِ شَفا رَفت

ای دوست به پُرسیدنِ حافظ قَدَمی نِهزان پیش که گویند که اَز دارِ فَنا رَفت

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۸۳ است:

گر ز دستِ زلفِ مُشکینت خطایی رفت رفتور ز هندویِ شما بر ما جفایی رفت رفت

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در سوگ رفتن یار. آن زیباروی پری‌چهره دیشب از کنار ما رفت؛ چه خطایی دید که از راه خطا رفت؟ از وقتی رفته، کسی نمی‌داند از چشم ما چه‌ها رفت. حافظ همه عمر را در دعا برای وصال گذرانده و اکنون بی‌قبله، احرام بستن و سعی را بی‌معنا می‌بیند. بیت پایانی درخواستی دردمندانه است: پیش از آن‌که بگویند حافظ از دنیا رفت، به عیادتش قدمی بگذار.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.