پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۹ دیوان حافظ

رونق عهد شباب است دگر بُستان را

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

بشارت این فال در داستان یوسف است: همان‌گونه که یوسف از زندان به تخت مصر رسید، دوران تنگنای تو هم رو به پایان است. بهار دوباره به باغ برگشته و روزهای تازه‌ای در راه است. حافظ پند می‌دهد با نیکان همراه باش، دل به دنیا نبند و در کارت هرگز فریب و ریا به کار نبر. با صداقت پیش بروی، نیتت به خیر برآورده می‌شود.

شاه‌بیت فال شما

ماه کنعانی من! مسند مصر آنِ تو شدوقت آن است که بدرود کنی زندان را

متن کامل غزل

رونق عهد شباب است دگر بُستان رامی‌رسد مژدهٔ گل بلبل خوش‌الحان را

ای صبا گر به جوانان چمن باز رَسیخدمت ما برسان سرو و گل و ریحان را

گر چنین جلوه کند مغبچهٔ باده‌فروشخاک‌روبِ درِ میخانه کنم مژگان را

ای که بر مه کشی از عَنبرِ سارا چوگانمضطرب‌حال مگردان، من سرگردان را

ترسم این قوم که بر دُردکشان می‌خندنددر سر کار خرابات کنند ایمان را

یار مردان خدا باش که در کشتی نوحهست خاکی که به آبی نخرد طوفان را

برو از خانهٔ گردون به در و نان مطلبکآن سیه‌کاسه در آخر بِکُشد مهمان را

هر که را خوابگه آخر مشتی خاک استگو چه حاجت که به افلاک کشی ایوان را

ماه کنعانی من! مسند مصر آنِ تو شدوقت آن است که بدرود کنی زندان را

حافظا می خور و رندی کن و خوش باش ولیدام تزویر مکن چون دگران قرآن را

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۰ است:

دوش از مسجد سویِ میخانه آمد پیرِ ماچیست یارانِ طریقت بعد از این تدبیرِ ما؟

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی بهاری. بستان دوباره رونق جوانی یافته و بلبل مژده گل را می‌شنود. حافظ به صبا سلامی برای سرو و گل و ریحان می‌سپارد، از ریاکارانی می‌گوید که بر باده‌نوشان می‌خندند، و پند می‌دهد که یار مردان خدا باش. بیت نهم با اشاره به داستان یوسف امید به پایان سختی می‌دهد و بیت پایانی، «دام تزویر مکن چون دگران قرآن را»، از مشهورترین هشدارهای حافظ درباره ریاست.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.