پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۹۰ دیوان حافظ

ای هدهد صبا به سبا می‌فرستمت

تعبیر فال

پیام کلی: بشارت

ای صاحب فال، هاتف غیب در این غزل مژده داده است: «با درد صبر کن که دوا می‌فرستمت». از کسی دوری یا دردی داری که درمانش هنوز نرسیده، اما حافظ می‌گوید در راه عشق دوری و نزدیکی نیست و دعا و پیام از هر فاصله‌ای می‌رسد. برایش پیام و دعا بفرست و صبور بمان؛ درمان در راه است.

شاه‌بیت فال شما

ساقی بیا که هاتفِ غیبم به مژده گفتبا درد صبر کن که دوا می‌فرستمت

متن کامل غزل

ای هدهد صبا به سبا می‌فرستمتبنگر که از کجا به کجا می‌فرستمت

حیف است طایری چو تو در خاک‌دانِ غمزین جا به آشیانِ وفا می‌فرستمت

در راهِ عشق مرحلهٔ قُرب و بُعد نیستمی‌بینمت عیان و دعا می‌فرستمت

هر صبح و شام قافله‌ای از دعای خیردر صحبتِ شمال و صبا می‌فرستمت

تا لشکرِ غمت نکند مُلکِ دل خرابجانِ عزیزِ خود به نوا می‌فرستمت

ای غایب از نظر که شدی هم‌نشین دلمی‌گویمت دعا و ثنا می‌فرستمت

در رویِ خود تَفَرُّجِ صُنع خدای کنکآیینهٔ خدای‌نما می‌فرستمت

تا مطربان ز شوقِ مَنَت آگهی دهندقول و غزل به ساز و نوا می‌فرستمت

ساقی بیا که هاتفِ غیبم به مژده گفتبا درد صبر کن که دوا می‌فرستمت

حافظ، سرودِ مجلس ما ذکرِ خیرِ توستبشتاب هان که اسب و قبا می‌فرستمت

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۹۱ است:

ای غایب از نظر به خدا می‌سپارمتجانم بسوختی و به دل دوست دارمت

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی مشهور در فرستادن پیام به یار دور. حافظ باد صبا را هدهد می‌خواند و به سرزمین سبا (دیار یار) می‌فرستد؛ تلمیح به داستان هدهد و سلیمان و ملکه سبا. در راه عشق مرحله نزدیکی و دوری نیست؛ یار را آشکارا می‌بیند و برایش دعا می‌فرستد. بیت نهم مژده‌ای امیدبخش است: هاتف غیب گفت با درد صبر کن که دوا می‌فرستمت.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.