پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۹۱ دیوان حافظ

ای غایب از نظر به خدا می‌سپارمت

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

کسی که دوستش داری از نظرت دور است و این فال با وداعی مشهور آغاز می‌شود: «ای غایب از نظر، به خدا می‌سپارمت». حافظ تا پای جان دست از دامن یار برنمی‌دارد و می‌گوید اشکش را برای کاشتن تخم محبت می‌ریزد. فال تو می‌گوید عزیزت را به خدا بسپار و بگذار آزاد باشد؛ دوستی واقعی با فاصله از بین نمی‌رود. مهرت را با صبر و وفا نشان بده.

شاه‌بیت فال شما

ای غایب از نظر به خدا می‌سپارمتجانم بسوختی و به دل دوست دارمت

متن کامل غزل

ای غایب از نظر به خدا می‌سپارمتجانم بسوختی و به دل دوست دارمت

تا دامنِ کفن نکشم زیرِ پایِ خاکباور مکن که دست ز دامن بدارمت

محرابِ ابرویت بنما تا سحرگهیدستِ دعا برآرم و در گردن آرمت

گر بایدم شدن سویِ هاروتِ بابلیصد گونه جادویی بکنم تا بیارمت

خواهم که پیش میرمت ای بی‌وفا طبیببیمار باز پرس که در انتظارمت

صد جوی آب بسته‌ام از دیده بر کناربر بویِ تخمِ مِهر که در دل بکارمت

خونم بریخت وز غمِ عشقم خلاص دادمِنّت پذیرِ غمزهٔ خنجر گذارمت

می‌گریم و مرادم از این سیلِ اشک‌بارتخمِ محبّت است که در دل بکارمت

بارم ده از کرم سویِ خود تا به سوزِ دلدر پای دم‌به‌دم گهر از دیده بارمت

حافظ شراب و شاهد و رندی نه وضعِ توستفِی‌الجمله می‌کنی و فرو می‌گذارمت

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۹۲ است:

میرِ من خوش می‌روی کاندر سر و پا میرمتخوش خرامان شو که پیشِ قدِ رعنا میرمت

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در وداع و وفاداری. «ای غایب از نظر، به خدا می‌سپارمت» از خداحافظی‌های مشهور شعر فارسی است. حافظ تا زیر خاک رفتن دست از دامن یار برنمی‌دارد. او حاضر است حتی نزد هاروت جادوگر در بابل برود تا یار را بازگرداند. تصویر اشک به‌عنوان آبیاری تخم مهر در دل در دو بیت تکرار شده است.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.