پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۹۵ دیوان حافظ

مدامم مست می‌دارد، نسیمِ جَعدِ گیسویت

تعبیر فال

پیام کلی: امید

دلت یک خواسته اصلی دارد و بقیه چیزها برایش فرعی شده‌اند؛ حافظ هم جز خاک کوی یار چیزی در چشمش نمی‌آید. پس از روزها شکیبایی، او آرزو دارد شبی شمع چشمش را در محراب ابروی یار روشن کند. فال تو می‌گوید این تمرکز و وفاداری ارزشمند است؛ شکیبایی‌ات بی‌ثمر نمی‌ماند و آن شب روشن می‌رسد.

شاه‌بیت فال شما

پس از چندین شکیبایی، شبی، یا رب! توان دیدنکه شمعِ دیده افروزیم در محرابِ ابرویت؟

متن کامل غزل

مدامم مست می‌دارد، نسیمِ جَعدِ گیسویتخرابم می‌کند هر دَم، فریبِ چشمِ جادویت

پس از چندین شکیبایی، شبی، یا رب! توان دیدنکه شمعِ دیده افروزیم در محرابِ ابرویت؟

سوادِ لوح بینش را عزیز از بهر آن دارمکه جان را نسخه‌ای باشد ز لوحِ خالِ هندویت

تو گر خواهی که جاویدان جهان یکسر بیاراییصبا را گو که بردارد زمانی بُرقِع از رویت

و گر رسمِ فنا خواهی که از عالم براندازیبرافشان تا فروریزد هزاران جان ز هر مویت

من و بادِ صبا مِسکین، دو سرگردانِ بی‌حاصلمن از افسونِ چشمت مست و او از بویِ گیسویت

زهی همت که حافظ راست از دنیی و از عقبینیاید هیچ در چشمش به جز خاکِ سرِ کویت

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۹۶ است:

دردِ ما را نیست درمان الغیاثهجرِ ما را نیست پایان الغیاث

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی در وصف چشم و گیسو و ابروی یار. نسیم گیسو مدام عاشق را مست می‌دارد و فریب چشم جادو خرابش می‌کند. حافظ آرزو دارد شبی شمع چشمش را در محراب ابروی یار روشن کند. در دو بیت میانی قدرت زیبایی را نشان می‌دهد: اگر یار نقاب بردارد جهان آراسته می‌شود و اگر زلف برافشاند هزار جان از هر مو فرو می‌ریزد. بیت پایانی همت حافظ را می‌ستاید که از دنیا و آخرت جز خاک کوی یار نمی‌خواهد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.