پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۹۸ دیوان حافظ

اگر به مذهبِ تو خونِ عاشق است مُباح

تعبیر فال

پیام کلی: صبر

رسیدن به خواسته‌ات پافشاری و صبر زیادی می‌طلبد؛ حافظ هم در این غزل می‌گوید صلاح ما همان است که یار صلاح بداند. در کار تو هم شاید تصمیم نهایی دست دیگری است. فال تو می‌گوید از تلاش دست نکش و خواسته‌ات را با اصرار و ادب پیگیری کن، اما خود را به دست نظر کسی بسپار که صلاحت را می‌خواهد. شب تاریک، شکافنده صبح هم دارد.

شاه‌بیت فال شما

اگر به مذهبِ تو خونِ عاشق است مُباحصلاحِ ما همه آن است کآن تو راست صلاح

متن کامل غزل

اگر به مذهبِ تو خونِ عاشق است مُباحصلاحِ ما همه آن است کآن تو راست صلاح

سوادِ زلفِ سیاهِ تو جاعِلُ الظُّلُماتبَیاضِ رویِ چو ماهِ تو، فالِقُ الأصباح

ز چینِ زلفِ کمندت کسی نیافت خلاصاز آن کمانچهٔ ابرو و تیرِ چشم، نَجاح

ز دیده‌ام شده یک چشمه در کنار روانکه آشنا نکند در میان آن، مَلّاح

لبِ چو آبِ حیاتِ تو هست قُوَّتِ جانوجودِ خاکیِ ما را از اوست ذکرِ رَواح

بداد لعلِ لبت بوسه‌ای به صد زاریگرفت کام دلم زو به صد هزار اِلحاح

دعای جانِ تو وردِ زبان مشتاقانهمیشه تا که بُوَد متّصل مَسا و صَباح

صَلاح و توبه و تقوی ز ما مجو حافظز رند و عاشق و مجنون کسی نیافت صلاح

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۹۹ است:

دلِ من در هوایِ روی فرخبُوَد آشفته همچون مویِ فرخ

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی عاشقانه با آمیزه‌ای از تعبیرهای قرآنی. اگر در مذهب یار خون عاشق مباح است، صلاح ما همان است که او صلاح بداند. حافظ سیاهی زلف یار را «جاعل الظلمات» (پدیدآورنده تاریکی‌ها) و سفیدی رویش را «فالق الاصباح» (شکافنده صبح) می‌خواند. اشکش چشمه‌ای شده که ملاح هم در آن شنا نمی‌تواند. در پایان می‌گوید از عاشق و رند و مجنون صلاح و توبه مجو.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.