پرش به محتوا
گلپسر

فال شما · غزل شماره ۹۹ دیوان حافظ

دلِ من در هوایِ روی فرخ

تعبیر فال

پیام کلی: امید

ای صاحب فال، دلت به سویی گرایش دارد و نمی‌توانی آن را پنهان کنی؛ حافظ هم دل آشفته‌اش را در هوای روی «فرخ» می‌بیند. فرخ در زبان فارسی به معنای خجسته و مبارک است و همین نام، فال تو را خوش‌یمن می‌کند. میل دل تو محترم است؛ صادقانه و با پایداری دنبالش کن. آشفتگی امروز نشانه دلبستگی راستین است و به سامان می‌رسد.

شاه‌بیت فال شما

دلِ من در هوایِ روی فرخبُوَد آشفته همچون مویِ فرخ

متن کامل غزل

دلِ من در هوایِ روی فرخبُوَد آشفته همچون مویِ فرخ

به جز هندویِ زلفش هیچ کس نیستکه برخوردار شد از روی فرخ

سیاهی نیکبخت است آن که دائمبُوَد هم‌راز و هم‌زانوی فرخ

شود چون بید لرزان سروِ آزاداگر بیند قدِ دلجویِ فَرُّخ

بده ساقی شرابِ ارغوانیبه یادِ نرگسِ جادوی فَرُّخ

دو تا شد قامتم همچون کمانیز غم پیوسته چون ابروی فرخ

نسیم مُشک تاتاری خجل کردشمیم زلف عَنبربوی فرخ

اگر میلِ دلِ هر کس به جایی‌ستبُوَد میلِ دلِ من سوی فرخ

غلامِ همتِ آنم که باشدچو حافظ بنده و هندوی فرخ

شاهد فال

به رسم قدیم، پس از خواندن فال، نخستین بیت غزل بعدی را «شاهد» می‌گیرند تا پیام فال را تأیید کند. شاهد فال شما مطلع غزل ۱۰۰ است:

دی پیر می‌فروش که ذکرش به خیر بادگفتا شراب نوش و غمِ دل بِبَر ز یاد

غزل کامل شاهد و شرح آن

درباره این غزل

غزلی با ردیف «فرخ». فرخ را برخی نام یا لقب معشوقی دانسته‌اند و برخی به معنای «خجسته» گرفته‌اند؛ حافظ دل آشفته خود را به موی پریشان او مانند می‌کند. زلف سیاه را خوشبختی می‌داند که همیشه همراز روی فرخ است، و قامتش را خمیده چون ابروی او. در پایان بنده همت کسی است که مانند حافظ غلام فرخ باشد.

شرح بیت به بیت و معنی واژه‌های این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و بهانه‌ای برای خواندن شعر است. تعبیرها برداشتی ادبی از غزل‌اند، نه پیشگویی؛ برای تصمیم‌های مهم زندگی به آن‌ها تکیه نکنید.