حافظ · غزل شماره ۱۴۸
یارم چو قدح به دست گیرد
یارم چو قدح به دست گیردبازارِ بتان شکست گیرد
هر کس که بدید چشم او گفت«کو محتسبی که مست گیرد؟»
در بحر فتاده‌ام چو ماهیتا یار مرا به شَست گیرد
در پاش فتاده‌ام به زاریآیا بوَد آن که دست گیرد؟
خُرَّم دلِ آن که همچو حافظجامی ز مِیِ اَلَست گیرد
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمده‌اید
در انتظار دستی هستی که یاری‌ات کند. فروتن و امیدوار بمان؛ کمک از جایی که انتظارش را داری خواهد رسید.
تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی بسیار کوتاه و روان در پنج بیت. وقتی یار جام به دست می‌گیرد، بازار زیبارویان از رونق می‌افتد. هر کس چشم مستش را دید گفت: کو محتسبی که مست را بگیرد؟ حافظ خود را ماهی افتاده در دریا می‌بیند که منتظر است یار با قلاب صیدش کند. در بیت پایانی از «می الست» می‌گوید؛ اشاره به پیمان ازلی انسان با خدا که عشق از آن‌جا آغاز شد.
شرح بیت‌ها
بیت ۱یارم چو قدح به دست گیرد / بازارِ بتان شکست گیرد
وقتی یارم جام به دست بگیرد، بازار زیبارویان شکسته می‌شود.
بیت ۲هر کس که بدید چشم او گفت / «کو محتسبی که مست گیرد؟»
هر کس چشم او را دید گفت: کو محتسبی که این مست را بگیرد؟
بیت ۳در بحر فتاده‌ام چو ماهی / تا یار مرا به شَست گیرد
مانند ماهی در دریا افتاده‌ام تا یار مرا با قلاب صید کند.
بیت ۵خُرَّم دلِ آن که همچو حافظ / جامی ز مِیِ اَلَست گیرد
خوشا دل آن کس که مانند حافظ جامی از می الست (عشق ازلی) بگیرد.
معنی واژه‌ها
- قدح
- جام
- بتان
- زیبارویان
- محتسب
- بازرس
- شست
- قلاب ماهیگیری
- الست
- پیمان ازلی خدا با انسان («الست بربکم»)