پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۱۸۱

بعد از این دستِ من و دامنِ آن سروِ بلند

بعد از این دستِ من و دامنِ آن سروِ بلندکه به بالای چَمان از بُن و بیخَم بَرکَنْد

حاجتِ مطرب و مِی نیست تو بُرقَع بِگُشاکه به رقص آوَرَدَم آتشِ رویت چو سپند

هیچ رویی نشود آینهٔ حجلهٔ بختمگر آن روی که مالَند در آن سُمِّ سمند

گفتم اسرارِ غمت هر چه بُوَد گو می‌باشصبر از این بیش ندارم چه کنم تا کی و چند؟

مَکُش آن آهویِ مُشکینِ مرا ای صیّادشرم از آن چشمِ سیه دار و مَبَندَش به کمند

منِ خاکی که از این در نَتَوانَم برخاستاز کجا بوسه زنم بر لبِ آن قصرِ بلند؟

بازمَستان دل از آن گیسویِ مُشکین حافظزان که دیوانه همان به که بُوَد اندر بند

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

تصمیمت را گرفته‌ای و دیگر تحمل صبر بیشتر را نداری. اگر راهت درست است، با قاطعیت اما با آرامش پیش برو.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی در تصمیم به پایداری در عشق. از این پس دست من است و دامن آن سرو بلند که با قامت خرامانش مرا از بن و ریشه برکند. بیت دوم تصویری مشهور دارد: به مطرب و می نیازی نیست؛ نقاب بگشا که آتش رویت مرا مانند اسپند به رقص می‌آورد. بیت چهارم بی‌تابی عاشق است: صبرم بیش از این نیست؛ تا کی و چند؟ بیت پایانی طنزی لطیف دارد: دل را از آن گیسو پس مگیر، که دیوانه همان بهتر که در بند باشد.

شرح بیت‌ها

بیت ۱بعد از این دستِ من و دامنِ آن سروِ بلند / که به بالای چَمان از بُن و بیخَم بَرکَنْد

از این پس دست من است و دامن آن سرو بلند که با قامت خرامانش مرا از بن و ریشه برکند.

بیت ۲حاجتِ مطرب و مِی نیست تو بُرقَع بِگُشا / که به رقص آوَرَدَم آتشِ رویت چو سپند

به مطرب و می نیازی نیست؛ نقاب بگشا که آتش رویت مرا مانند اسپند به رقص می‌آورد.

بیت ۴گفتم اسرارِ غمت هر چه بُوَد گو می‌باش / صبر از این بیش ندارم چه کنم تا کی و چند؟

گفتم اسرار غمت هر چه هست بگذار باشد؛ بیش از این صبر ندارم، چه کنم؟ تا کی و چند؟

بیت ۷بازمَستان دل از آن گیسویِ مُشکین حافظ / زان که دیوانه همان به که بُوَد اندر بند

حافظ، دل را از آن گیسوی مشکین پس مگیر، زیرا دیوانه همان بهتر که در بند باشد.

معنی واژه‌ها

چمان
خرامان
برقع
روبند
سپند
اسپند
حجله بخت
حجله سعادت
سم سمند
سم اسب
کمند
طناب شکار