پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۲۸۷

ای همه شکلِ تو مَطبوع و همه جایِ تو خوش

ای همه شکلِ تو مَطبوع و همه جایِ تو خوشدلم از عشوهٔ شیرینِ شِکرخایِ تو خوش

همچو گلبرگِ طَری هست وجودِ تو لطیفهمچو سروِ چمنِ خُلد سراپای تو خوش

شیوه و نازِ تو شیرین، خط و خالِ تو مَلیحچشم و ابرویِ تو زیبا، قد و بالایِ تو خوش

هم گلستانِ خیالم ز تو پُر نقش و نگارهم مَشامِ دلم از زلفِ سَمَن سایِ تو خوش

در رَهِ عشق که از سیلِ بلا نیست گذارکرده‌ام خاطرِ خود را به تمنایِ تو خوش

شُکرِ چشمِ تو چه گویم؟ که بِدان بیماریمی‌کُنَد دَردِ مرا از رخِ زیبایِ تو خوش

در بیابانِ طلب گر چه ز هر سو خطری‌ستمی‌رود حافظِ بی‌دل به تَوَلّایِ تو خوش

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

در میان سختی‌های راه، امید و محبت دلت را خوش نگه می‌دارد. به آنچه دوستش داری تکیه کن و با دلگرمی پیش برو.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی سراسر ستایش با ردیف «خوش». ای که همه شکلت دلپذیر و همه جایت خوش است، دلم از ناز شیرین شکرخای تو خوش است. هر بیت وجهی از زیبایی یار را می‌ستاید: وجودت مانند گلبرگ تازه لطیف است و سراپایت مانند سرو بهشت. بیت پنجم ژرف است: در راه عشق که از سیل بلا گذری نیست، دلم را به آرزوی تو خوش کرده‌ام. بیت پایانی: حافظ بی‌دل با دوستی تو در بیابان طلب خوش می‌رود.

شرح بیت‌ها

بیت ۱ای همه شکلِ تو مَطبوع و همه جایِ تو خوش / دلم از عشوهٔ شیرینِ شِکرخایِ تو خوش

ای که همه شکلت دلپذیر و همه جایت خوش است، دلم از ناز شیرین شکرخای تو خوش است.

بیت ۲همچو گلبرگِ طَری هست وجودِ تو لطیف / همچو سروِ چمنِ خُلد سراپای تو خوش

وجودت مانند گلبرگ تازه لطیف است و سراپایت مانند سرو چمن بهشت خوش است.

بیت ۵در رَهِ عشق که از سیلِ بلا نیست گذار / کرده‌ام خاطرِ خود را به تمنایِ تو خوش

در راه عشق که از سیل بلا گذری نیست، دلم را با آرزوی تو خوش کرده‌ام.

بیت ۷در بیابانِ طلب گر چه ز هر سو خطری‌ست / می‌رود حافظِ بی‌دل به تَوَلّایِ تو خوش

هرچند در بیابان طلب از هر سو خطری هست، حافظ بی‌دل با دوستی تو خوش می‌رود.

معنی واژه‌ها

مطبوع
دلپذیر
شکرخا
شکرخوار؛ شیرین‌سخن
طری
تازه
خلد
بهشت
ملیح
نمکین
سمن‌سا
یاسمن‌بو
تولا
دوستی