حافظ · غزل شماره ۶۵
خوش‌تر ز عیش و صحبت و باغ و بهار چیست؟
خوش‌تر ز عیش و صحبت و باغ و بهار چیست؟ساقی کجاست؟ گو سببِ انتظار چیست؟
هر وقتِ خوش که دست دهد، مغتنم شمارکس را وقوف نیست که انجامِ کار چیست
پیوندِ عمر بسته به مویی‌ست، هوش دارغمخوارِ خویش باش، غمِ روزگار چیست؟
معنیِ آبِ زندگی و روضهٔ ارمجز طَرفِ جویبار و میِ خوشگوار چیست؟
مستور و مست هر دو چو از یک قبیله‌اندما دل به عشوهٔ که دهیم؟ اختیار چیست؟
راز درونِ پرده چه داند فلک؟ خموشای مدعی! نزاعِ تو با پرده‌دار چیست؟
سهو و خطایِ بنده گَرَش اعتبار نیستمعنیِ عفو و رحمتِ آمُرزگار چیست؟
زاهد شرابِ کوثر و حافظ پیاله خواستتا در میانه خواستهٔ کردگار چیست
متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.
اگر با نیت آمده‌اید
امروز را غنیمت بدان؛ فردا دست ما نیست. مراقب خودت باش و از اشتباه‌هایت ناامید نشو؛ جای بخشش همیشه باز است.
تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل
فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.
درباره این غزل
غزلی در غنیمت شمردن لحظه. خوش‌تر از عیش و صحبت و باغ و بهار چیست؟ ساقی کجاست؟ حافظ پند می‌دهد که هر وقت خوش را غنیمت بشمار، چون کسی از پایان کار آگاه نیست و رشته عمر به مویی بسته است. بیت هفتم استدلالی لطیف درباره رحمت خداست: اگر خطای بنده را اعتباری نباشد، معنای بخشش آمرزگار چیست؟
شرح بیت‌ها
بیت ۲هر وقتِ خوش که دست دهد، مغتنم شمار / کس را وقوف نیست که انجامِ کار چیست
هر وقت خوشی که دست دهد غنیمت بشمار؛ کسی نمی‌داند پایان کار چیست.
بیت ۳پیوندِ عمر بسته به مویی‌ست، هوش دار / غمخوارِ خویش باش، غمِ روزگار چیست؟
پیوند عمر به مویی بسته است؛ هشیار باش، غمخوار خودت باش، غم روزگار برای چیست؟
بیت ۶راز درونِ پرده چه داند فلک؟ خموش / ای مدعی! نزاعِ تو با پرده‌دار چیست؟
آسمان از راز درون پرده چه می‌داند؟ خاموش باش، ای مدعی؛ ستیزت با پرده‌دار چیست؟
بیت ۷سهو و خطایِ بنده گَرَش اعتبار نیست / معنیِ عفو و رحمتِ آمُرزگار چیست؟
اگر سهو و خطای بنده را اعتباری نیست، پس معنای بخشش و رحمت آمرزگار چیست؟
معنی واژه‌ها
- مغتنم
- غنیمت‌شمرده
- وقوف
- آگاهی
- روضه ارم
- باغ ارم، بهشت
- مستور
- پارسا، پرده‌نشین
- کوثر
- چشمه‌ای در بهشت