پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۱۴۱

دیدی ای دل که غمِ عشق دگربار چه کرد؟

دیدی ای دل که غمِ عشق دگربار چه کرد؟چون بشد دلبر و با یارِ وفادار چه کرد

آه از آن نرگسِ جادو که چه بازی انگیختآه از آن مست که با مردمِ هشیار چه کرد

اشکِ من رنگِ شفق یافت ز بی‌مِهری یارطالعِ بی‌شفقت بین که در این کار چه کرد

برقی از منزلِ لیلی بدرخشید سحروَه که با خرمنِ مجنونِ دل‌افگار چه کرد

ساقیا جامِ مِی‌ام دِه که نگارندهٔ غیبنیست معلوم که در پردهٔ اسرار چه کرد

آن که پُرنقش زد این دایرهٔ میناییکس ندانست که در گردشِ پرگار چه کرد

فکرِ عشق آتشِ غم در دلِ حافظ زد و سوختیارِ دیرینه ببینید که با یار چه کرد

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

همه چیز در دست تو نیست و راز بسیاری از رخدادها پنهان است. به جای نگرانی برای ناشناخته‌ها، از لحظه حال بهره بگیر.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی در شگفتی از کار عشق و اسرار آفرینش. ای دل، دیدی غم عشق دوباره چه کرد؟ بیت چهارم به داستان لیلی و مجنون اشاره دارد: برقی از منزل لیلی درخشید و با خرمن مجنون چه کرد. بیت‌های پنجم و ششم از ابیات فلسفی حافظ‌اند: معلوم نیست نگارنده غیب در پرده اسرار چه کرده؛ کسی که این دایره آبی را پرنقش ساخت، کسی ندانست در گردش پرگار چه کرد.

شرح بیت‌ها

بیت ۲آه از آن نرگسِ جادو که چه بازی انگیخت / آه از آن مست که با مردمِ هشیار چه کرد

آه از آن چشم جادو که چه بازی برانگیخت؛ آه از آن مست که با مردم هوشیار چه کرد.

بیت ۴برقی از منزلِ لیلی بدرخشید سحر / وَه که با خرمنِ مجنونِ دل‌افگار چه کرد

سحرگاه برقی از منزل لیلی درخشید؛ آه که با خرمن مجنون دل‌افگار چه کرد.

بیت ۵ساقیا جامِ مِی‌ام دِه که نگارندهٔ غیب / نیست معلوم که در پردهٔ اسرار چه کرد

ساقی، جام می‌ام بده، که معلوم نیست نگارنده غیب در پرده اسرار چه کرده است.

بیت ۶آن که پُرنقش زد این دایرهٔ مینایی / کس ندانست که در گردشِ پرگار چه کرد

آن که این دایره مینایی (آسمان) را پرنقش ساخت، کسی ندانست در گردش پرگار چه کرد.

معنی واژه‌ها

نرگس جادو
چشم افسونگر
شفق
سرخی افق
طالع
بخت
دل‌افگار
دل‌خسته
نگارنده غیب
آفریننده پنهان
دایره مینایی
آسمان