پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۳۳۷

چرا نه در پِیِ عزمِ دیارِ خود باشم

چرا نه در پِیِ عزمِ دیارِ خود باشمچرا نه خاکِ سرِ کویِ یارِ خود باشم

غمِ غریبی و غربت چو بر نمی‌تابمبه شهرِ خود رَوَم و شهریارِ خود باشم

ز مَحرمان سراپردهٔ وصال شَوَمز بندگانِ خداوندگارِ خود باشم

چو کار عمر نه پیداست باری آن اولیکه روزِ واقعه پیشِ نگارِ خود باشم

ز دستِ بختِ گران‌خواب و کارِ بی‌سامانگَرَم بُوَد گِلِه‌ای، رازدارِ خود باشم

همیشه پیشهٔ من عاشقی و رندی بوددگر بکوشم و مشغولِ کارِ خود باشم

بُوَد که لطفِ ازل رهنمون شود حافظوگرنه تا به ابد شرمسارِ خود باشم

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

اگر در غربتی و دلتنگ خانه‌ای، شاید وقت بازگشت است. در جایی که به آن تعلق داری، آزادتر و آسوده‌تری.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی در دلتنگی غربت و تصمیم به بازگشت. چرا در پی بازگشت به دیار خود نباشم و خاک سر کوی یار خود نباشم؟ بیت دوم از ابیات پرکاربرد است: چون غم غریبی و غربت را تاب نمی‌آورم، به شهر خود می‌روم و شهریار خود می‌شوم. بیت چهارم نکته‌ای ژرف دارد: چون کار عمر پیدا نیست، بهتر آن است که روز واقعه (مرگ) نزد نگار خود باشم. بیت پنجم پند رازداری است: اگر از بخت گله‌ای دارم، رازدار خود باشم.

شرح بیت‌ها

بیت ۱چرا نه در پِیِ عزمِ دیارِ خود باشم / چرا نه خاکِ سرِ کویِ یارِ خود باشم

چرا در پی عزم دیار خود نباشم؟ چرا خاک سر کوی یار خود نباشم؟

بیت ۲غمِ غریبی و غربت چو بر نمی‌تابم / به شهرِ خود رَوَم و شهریارِ خود باشم

چون غم غریبی و غربت را تاب نمی‌آورم، به شهر خود می‌روم و شهریار خود می‌شوم.

بیت ۴چو کار عمر نه پیداست باری آن اولی / که روزِ واقعه پیشِ نگارِ خود باشم

چون پایان عمر پیدا نیست، بهتر آن است که روز واقعه نزد نگار خود باشم.

بیت ۵ز دستِ بختِ گران‌خواب و کارِ بی‌سامان / گَرَم بُوَد گِلِه‌ای، رازدارِ خود باشم

اگر از دست بخت خواب‌آلود و کار بی‌سامان گله‌ای دارم، رازدار خود باشم.

بیت ۷بُوَد که لطفِ ازل رهنمون شود حافظ / وگرنه تا به ابد شرمسارِ خود باشم

حافظ، شاید لطف ازل راهنما شود، وگرنه تا ابد از خود شرمسار خواهم بود.

معنی واژه‌ها

عزم
قصد
دیار
سرزمین
برنتافتن
تحمل نکردن
شهریار
پادشاه
اولی
بهتر
روز واقعه
روز مرگ
گران‌خواب
سنگین‌خواب