پرش به محتوا
گلپسر

حافظ · غزل شماره ۳۵۳

من تَرکِ عشقِ شاهد و ساغر نمی‌کنم

من تَرکِ عشقِ شاهد و ساغر نمی‌کنمصد بار توبه کردم و دیگر نمی‌کنم

باغِ بهشت و سایهٔ طوبی و قصر و حوربا خاکِ کوی دوست برابر نمی‌کنم

تلقین و درسِ اهل نظر یک اشارت استگفتم کِنایتی و مکرر نمی‌کنم

هرگز نمی‌شود ز سرِ خود خبر مراتا در میانِ میکده سر بَر نمی‌کنم

ناصِح به طَعن گفت که «رو ترکِ عشق کن»محتاجِ جنگ نیست برادر، نمی‌کنم

این تقوی‌ام تمام، که با شاهدانِ شهرناز و کرشمه بر سرِ منبر نمی‌کنم

حافظ! جنابِ پیرِ مُغان جایِ دولت استمن تَرکِ خاک‌بوسیِ این در نمی‌کنم

متن بر پایه تصحیح قاسم غنی و محمد قزوینی، به نقل از گنجور.

اگر با نیت آمده‌اید

برای آنچه واقعاً دوستش داری، لازم نیست با دیگران بجنگی؛ آرام بگو «نمی‌کنم» و راهت را برو. برای اهل فهم یک اشاره کافی است.

تعبیر کامل فال با شاه‌بیت و شاهد این غزل

فال حافظ رسمی فرهنگی و سرگرمی است، نه پیشگویی.

درباره این غزل

غزلی در پایداری بر عشق با طنزی شیرین. من عشق شاهد و ساغر را ترک نمی‌کنم؛ صد بار توبه کردم و دیگر نمی‌کنم (توبه را دیگر نمی‌کنم). بیت دوم ارزش کوی دوست است: باغ بهشت و سایه طوبی و قصر و حور را با خاک کوی دوست برابر نمی‌دانم. بیت پنجم پاسخی کوتاه و آرام است: ناصح با طعنه گفت برو عشق را ترک کن؛ برادر، به جنگ نیازی نیست، نمی‌کنم. بیت ششم طنز به واعظان است: تقوای من همین بس که بر سر منبر ناز و کرشمه نمی‌کنم.

شرح بیت‌ها

بیت ۱من تَرکِ عشقِ شاهد و ساغر نمی‌کنم / صد بار توبه کردم و دیگر نمی‌کنم

من عشق شاهد و ساغر را ترک نمی‌کنم؛ صد بار توبه کردم و دیگر (توبه) نمی‌کنم.

بیت ۲باغِ بهشت و سایهٔ طوبی و قصر و حور / با خاکِ کوی دوست برابر نمی‌کنم

باغ بهشت و سایه طوبی و قصر و حور را با خاک کوی دوست برابر نمی‌دانم.

بیت ۳تلقین و درسِ اهل نظر یک اشارت است / گفتم کِنایتی و مکرر نمی‌کنم

آموزش و درس اهل نظر یک اشاره است؛ کنایه‌ای گفتم و تکرار نمی‌کنم.

بیت ۵ناصِح به طَعن گفت که «رو ترکِ عشق کن» / محتاجِ جنگ نیست برادر، نمی‌کنم

ناصح با طعنه گفت برو عشق را ترک کن؛ برادر، به جنگ نیازی نیست، نمی‌کنم.

بیت ۶این تقوی‌ام تمام، که با شاهدانِ شهر / ناز و کرشمه بر سرِ منبر نمی‌کنم

تقوای من همین بس که با زیبارویان شهر بر سر منبر ناز و کرشمه نمی‌کنم.

معنی واژه‌ها

شاهد
زیبارو
طوبی
درخت بهشتی
تلقین
آموختن
کنایت
اشاره
ناصح
پنددهنده
خاک‌بوسی
فروتنی
جناب
درگاه