خیام · رباعی شماره ۱۴۴
گاویست در آسمان و نامش، پروین
گاویست در آسمان و نامش، پروینیک گاوِ دِگَر نَهُفته در زیرِ زمین
چَشمِ خِرَدَت باز کُن از رویِ یَقینزیر و زِبَرِ دو گاو، مُشتی خَر بین
معنی رباعی
پند و نقد ریاگاوی در آسمان است به نام پروین (ثور) و گاو دیگری در زیر زمین پنهان است (به باور کهن، زمین بر شاخ گاوی است). چشم خردت را باز کن و ببین که میان این دو گاو، مشتی نادان زندگی میکنند. طنزی تند بر نادانی.
- پروین
- خوشهی ستارگان در صورت فلکی ثور (گاو)
- گاو زیر زمین
- گاوی که در افسانهها زمین را بر شاخ دارد
- خر
- در اینجا کنایه از نادان
اشتراک رباعی
متن بر پایهی انتخاب و تصحیح فروغی و غنی، به نقل از گنجور. معنی و شرح از گلپسر است.