پرش به محتوا
گلپسر

خیام · رباعی شماره ۱۴۴

گاوی‌ست در آسمان و نامش، پروین

گاوی‌ست در آسمان و نامش، پروینیک گاوِ دِگَر نَهُفته در زیرِ زمین

چَشمِ خِرَدَت باز کُن از رویِ یَقینزیر و زِبَرِ دو گاو، مُشتی خَر بین

معنی رباعی

پند و نقد ریا

گاوی در آسمان است به نام پروین (ثور) و گاو دیگری در زیر زمین پنهان است (به باور کهن، زمین بر شاخ گاوی است). چشم خردت را باز کن و ببین که میان این دو گاو، مشتی نادان زندگی می‌کنند. طنزی تند بر نادانی.

پروین
خوشه‌ی ستارگان در صورت فلکی ثور (گاو)
گاو زیر زمین
گاوی که در افسانه‌ها زمین را بر شاخ دارد
خر
در اینجا کنایه از نادان

متن بر پایه‌ی انتخاب و تصحیح فروغی و غنی، به نقل از گنجور. معنی و شرح از گلپسر است.